İçeriğe geç

Gündem Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı 5 dk okuma

Çelikte AB Duvarına Karşı Baltık Atağı: 550 Görüşmeyle 40 Milyon Dolarlık Yeni Hat!

Hazırlayan Başak Yüksel, Proje ve TURQUALITY® Uzmanı Onaylayan Ahmet Ersoy, Kurucu Ortak

Yıllık 38,1 milyon tonluk üretimiyle dünyanın en büyük yedinci çelik üreticisi olan Türkiye, Avrupa Birliğinin (AB) temmuz ayında yürürlüğe koyduğu daraltılmış ithalat kotaları ve artırılmış koruma vergilerine karşı alternatif pazar hamlesini sahaya taşıdı.

Çelikte AB Duvarına Karşı Baltık Atağı: 550 Görüşmeyle 40 Milyon Dolarlık Yeni Hat!

AB kotalarına karşı 18 dev şirket sahada, hedef iki kat ihracat!

AB'nin yıllık çelik ithalatını 18 milyon tonla sınırlandırması ve Türkiye'ye ayrılan payın 3,1–3,2 milyon tona çekilmesiyle ana pazarında ciddi bir alan kaybı riskiyle karşılaşan Türk çelik sektörü, yönünü Baltık bölgesine çevirdi.

Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB) organizasyonu ve Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda düzenlenen Litvanya-Letonya Sektörel Ticaret Heyeti kapsamında 18 Türk üretici firması, Letonya'da yaklaşık 300, Litvanya'da ise 250 olmak üzere toplam 550 çelik ithalatçısı ve nihai alıcıyla birebir temas sağladı. Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Rus metalurjisinin devreden çıkmasıyla tedarik açığı yaşayan ve yerel üretimi bulunmayan Baltık pazarında gerçekleştirilen bu temaslarla, kısa vadede 30 ila 40 milyon dolarlık ek iş hacmi yaratılması hedefleniyor.

550 alıcıyla masaya oturuldu: Rusya'dan boşalan pazarda hedef 40 milyon dolar

Baltık ticaret heyetinin saha görüşmelerinde ve bölgesel pazar analizinde öne çıkan kritik göstergeler:

  • Litvanya'da Hacmi İkiye Katlama Planı (160 Bin 320 Bin Ton): Baltık bölgesindeki en büyük pazar olan ve yıllık 40–60 milyon dolarlık (160 bin ton) ihracat gerçekleştirilen Litvanya'da hedef, Rusya'dan boşalan tedarik payını tamamen doldurarak ihracatı 320 bin tona çıkarmak.
  • Letonya'da 50 Bin Tona Dönüş: Yıllık toplam 719 bin tonluk çelik ithalatı bulunan Letonya'da Türkiye'nin payı bu yıl kota belirsizlikleri nedeniyle 20 bin tona geriledi. ÇİB heyeti, yürütülen görüşmelerle bu pazardaki sevkiyatı yeniden 50 bin ton seviyesine taşımayı amaçlıyor.
  • Estonya ile Tamamlanan Hat: Yıllık 10–20 milyon dolarlık sanayi profili ve boru alımı yapan Estonya ile birlikte Baltık hattı, yerel üretimin olmaması sebebiyle Türk çeliği için kalıcı bir alternatif koridora dönüşüyor.
  • Savaş Sonrası Değişen Tedarik Rotaları: Rusya ve Ukrayna sınırlarının kapanması nedeniyle metalurji ürünlerine erişimde zorlanan Baltık sanayisi, hızlı lojistik terminleri ve güvenilir tedarik geçmişi nedeniyle Türk üreticileri ana çözüm ortağı olarak konumlandırıyor.

AB payı %20'ye indi: Hurda maliyeti ve vasıflı çeliğe geçiş baskısı

Brüksel'in kota kararlarının sektör bilançolarına yansıyan tablosu ve yapısal dönüşüm ihtiyacı:

  • AB Sevkiyatlarında 1,1 Milyon Tonluk Daralma: 2025'in ilk 9 ayında AB'ye 3,6 milyon ton (3,1 milyar dolar) ihracat yapan sektör, 2026'nın ilk 9 ayında kotalar ve %50 ek gümrük vergisi tehdidi nedeniyle 2,3 ila 2,5 milyon ton aralığına sıkıştı. Geçmişte %35–40 bandında olan AB pazar payı %20–25 seviyesine geriledi.
  • Kâr Marjlarında Hurda Sıkışması: ÇİB Denetim Kurulu Üyesi Yavuz Kılıç, temel sorunun yalnızca tonaj değil, sürdürülebilir kârlılık olduğunu belirterek; yükselen hammadde (hurda) maliyetleri ile baskılanan satış fiyatlarının üretici marjlarını erittiğini vurguladı.
  • Topyekûn Sanayi Ekosistemi Çağrısı: Kılıç, vasıflı çeliğe geçişin sadece üretim tesisleriyle sınırlı kalamayacağını; işleme altyapısı, laboratuvar testleri, uluslararası onaylar ve markalaşmanın entegre bir kamu-sanayi programıyla desteklenmesi gerektiğini kaydetti.
  • Çeliğin ‘Davos'u İstanbul'da (25–27 Ekim): ÇİB organizasyonuyla düzenlenecek Steel Networking Summit 2026, 50'yi aşkın ülkeden 200'ü yabancı 400'den fazla delegeyi İstanbul'da buluşturarak milyar dolarlık ikili alım görüşmelerine sahne olacak.

Türk çeliğinde AB kota daralması ve baltık bölgesi pazar matrisi (2026)

Türk Çeliğinde AB Kota Daralması ve Baltık Bölgesi Pazar Matrisi (2026)
Pazar / Gösterge2026 Mevcut DurumHedef / PotansiyelÖne Çıkan ÜrünlerStratejik Dinamik
Litvanya160 Bin Ton (~40–60 Milyon $)320 Bin Ton (2 Kat Artış)İnşaat çeliği (rebar), filmaşin, boru ve profilBölgedeki en büyük pazar; Rusya açığı kapatılıyor
Letonya20 Bin Ton (~20–35 Milyon $)50 Bin Ton SeviyesiYassı çelik, sıcak/soğuk sac, yapı çelikleriToplam pazarı 719 bin ton; payı hızla artırma fırsatı
Estonya~10–20 Milyon $ HacimDüzenli Katma Değerli SatışSanayi profilleri, çelik boru, işlenmiş aksamDüzenli alım yapan endüstriyel niş pazar
AB Geneli (9 Ay)2,3 – 2,5 Milyon Ton3,1 – 3,2 Milyon Ton (Yıllık Tavan)Tüm Koruma Kapsamı ÇelikleriGeçen yıl 9 ayda 3,6 Milyon Tondu; AB payı %20'ye indi
Heyet Çıktısı (ÇİB)18 Firma / 550 Görüşme30 – 40 Milyon $ Ek CiroTüm Ürün PortföyüSahada doğrudan alıcı ve servis merkezleriyle temas

FIX yorumu: İhracatçı için ne anlama geliyor?

Değerlendiren Başak Yüksel, Proje ve TURQUALITY® Uzmanı

Türk çelik üreticilerinin AB kotalarına karşı Baltık bölgesine çıkarma yaparak 550 ithalatçıyla B2B masasına oturması; önceki gündem yazılarımızda incelediğimiz “AB'nin 1 Ekim itibarıyla çelikte başlattığı zorunlu döküm no ve eritme ülkesi denetimi”, “transformatör elektrik çeliğine getirilen 14 bin tonluk kota ve 5 bin euroluk taban fiyat”, “Türkiye dâhil 28 ekonominin Milwaukee Çerçevesi ile Çin dampingine karşı kurduğu küresel cephe” ve “SKDM'nin DTÖ paneline taşınması” analizlerimizle birlikte değerlendirildiğinde Türk çelik sektörünün geleneksel Batı Avrupa pazarlarındaki kota sıkışmasını, Rusya'dan kopan Doğu ve Kuzey Avrupa hinterlandında doğrudan saha diplomasisiyle dengelemek zorunda olduğunu kanıtlamaktadır.

Avrupa'nın merkezinde daralan pazar payını Baltık hattıyla telafi etmek ve vasıflı çeliğe dönüşümü hızlandırmak adına FIX Danışmanlık olarak 3 stratejik yol haritası sunuyoruz:

  1. Vasıflı Çeliğe Dönüşüm ve Ekosistem Yatırımlarına “Teşvik Robotu” Kalkanı: Standart inşaat demirinde ton başına kâr marjları hurda maliyetleri nedeniyle daralmaktadır. Üreticilerimiz alaşımlı, yüksek mukavemetli ve işlenmiş çelik ürünlerine yönelmek durumundadır. Sanayicilerimiz; vakum altında gaz giderme, lazer kaynaklı boru hatları ve hassas profil işleme yatırımlarını finanse etmek adına içerideki Teşvik Robotu sistemini aktif çalıştırmalı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı, Öncelikli Yatırım Teşvik Belgesi (5. Bölge Avantajları, KDV İstisnası, Faiz İndirimi) ve KOSGEB Kapasite Geliştirme Desteklerini anlık filtreleyerek altyapılarını devlet hibeleriyle modernize etmelidir.
  2. Hurda Maliyeti ve Vadeli Sevkiyata Karşı 5 Milyar TL'lik Reeskont Finansmanı: Hurda ithalatındaki peşin döviz ihtiyacı ile Baltık pazarındaki alıcıların 60 ila 90 günlük vadeli ödeme talepleri işletme sermayesini (working capital) baskılamaktadır. Ticaret Bakanlığı ve TCMB'nin günlük limitini 5 milyar TL'ye çıkardığı yüzde 20 maliyetli ucuz İhracat Reeskont Kredileri, çelik sanayicilerimizin piyasadaki %45–50 ticari kredi faizlerine takılmadan hammadde stoklarını ve ihracat taahhütlerini en düşük finansman maliyetiyle çevirmesi için temel likidite güvencesidir.
  3. Baltık'ta UR-GE Kümelenmesi ve 1 Ekim AB Menşe Belgelendirmesi: Litvanya ve Letonya'da yakalanan ivmenin sürdürülebilir olması için münferit sevkiyatlar yerine ortak lojistik ve dağıtım ağı kurulmalıdır. Firmalarımız, Ticaret Bakanlığının %75 hibe oranlı UR-GE Proje Desteği ve Sektörel Ticaret Heyeti Destekleri mekanizmalarını devam ettirmelidir. Ayrıca AB gümrüklerinde 1 Ekim itibarıyla zorunlu hâle gelen döküm numarası (heat no) ve EN 10204 / 3.1 Üretici Test Sertifikası (MTC) uyumu için Bakanlığın Pazara Giriş Projesi Belgelendirme Desteği kaynakları devreye sokularak sevkiyatların sınırda bekletilmesi veya reddedilmesi engellenmelidir.

Ön değerlendirme

Size en uygun hibe ve teşvik programını birlikte belirleyelim

Gelişmenin firmanıza etkisini birlikte değerlendirelim. Birkaç kısa soru, yaklaşık 2 dakika.

Adım 1
İletişim bilgileriniz

Bilgilerinizi size dönmek ve reklamlarımızın etkinliğini ölçmek için kullanırız. Formu yarıda bıraksanız da sizi bir kez arayabiliriz. Ayrıntılar: Aydınlatma Metni.

Puan, program adı ya da onay vaadi gösterilmez.

Dosya tamamlanınca bir uzman sizinle iletişime geçer. Beklemek istemezseniz WhatsApp'tan yazın.

Ön değerlendirme

Size en uygun hibe ve teşvik programını birlikte belirleyelim

Birkaç kısa soruyu yanıtlayabilir ya da yalnızca numaranızı bırakabilirsiniz.

Adım 1
İletişim bilgileriniz

Bilgilerinizi size dönmek ve reklamlarımızın etkinliğini ölçmek için kullanırız. Formu yarıda bıraksanız da sizi bir kez arayabiliriz. Ayrıntılar: Aydınlatma Metni.

Puan, program adı ya da onay vaadi gösterilmez.

Dosya tamamlanınca bir uzman sizinle iletişime geçer. Beklemek istemezseniz WhatsApp'tan yazın.