Gündem Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı 4 dk okuma
Otomotivde 3,9 Milyar Dolarlık Zirve: 9 Ayda 31 Milyar Dolar Aşıldı!
Hazırlayan Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Onaylayan Sertaç Öztürkcan, Kurucu Ortak
Türkiye'nin ihracat şampiyonu otomotiv endüstrisi, küresel korumacılık önlemleri ve Avrupa'daki ekonomik yavaşlamaya rağmen 2026 yılı eylül ayında 3 milyar 940 milyon dolarlık dış satıma imza attı.
Otomotiv ihracatı eylülde 3,9 milyar dolara ulaştı
Türkiye'nin toplam ihracatından yüzde 15,2 pay alan sektör, Ocak-Eylül dönemindeki ilk 9 aylık kümülatif ihracatını ise 31 milyar 145 milyon dolara taşıdı.
OİB Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Yazıcı, sektörün liderlik koltuğunu koruduğunu ve yılın son çeyreğinde mevcut pazarlardaki gücü tahkim ederek hedefleri aşmayı amaçladıklarını açıkladı. Sektörün omurgasını oluşturan tedarik endüstrisi (yan sanayi) eylülde 1,46 milyar dolarlık sevkiyata imza atarken; Avrupa Birliği (AB) pazarı yüzde 73,4'lük pay ve 2,89 milyar dolarlık hacimle Türk otomotivinin ana rotası olmayı sürdürdü.
Tedarik endüstrisi 12 milyar doları geçti: Almanya ve Fransa podyumda
Eylül ayı ürün grupları ve ülke dağılımında öne çıkan temel dış ticaret dinamikleri:
- Tedarik Endüstrisi Liderliğini Korudu (1,46 Milyar $): Sektörün en büyük ürün grubu olan tedarik endüstrisi eylülde 1 milyar 460 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirdi. Yan sanayinin 9 aylık kümülatif ihracatı 12 milyar 135 milyon dolara ulaşarak toplam otomotiv ihracatının yüzde 39'unu tek başına karşıladı.
- Binek Otomobil ve Ticari Araç Dengeledi: Binek otomobil ihracatı eylülde 1 milyar 98 milyon dolar olarak gerçekleşti. Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar (hafif ticari/kamyon) 800 milyon dolar, çekiciler 292 milyon dolar, otobüs-minibüs-midibüs ihracatı ise 251 milyon dolar oldu.
- Almanya ve Fransa Zirvede: Ülke bazında Almanya 629 milyon dolarlık ihracatla liderliğini korurken tedarik endüstrisinin de en büyük alıcısı oldu. Binek otomobillerde öne çıkan Fransa 506 milyon dolarla ikinci, Birleşik Krallık 453 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı. İtalya'ya 349 milyon dolar, ABD'ye ise 116 milyon dolarlık otomotiv ihracatı yapıldı.
- AB Bağımlılığı %73,4 Seviyesinde: AB ülkelerine yapılan ihracat eylülde 2 milyar 890 milyon dolara ulaşırken, 9 aylık dönemde AB pazarına toplam 22 milyar 948 milyon dolarlık sevkiyat kaydedildi (9 aylık pay: %73,7).
Otomotiv ihracatı ürün ve pazar dağılım matrisi (eylül & ocak-eylül 2026)
| Ürün Grubu / Ülke Pazarı | Eylül 2026 İhracatı | 9 Aylık İhracat (Ocak-Eylül) | Pazar Payı / Stratejik Rol |
| Tedarik Endüstrisi (Yan Sanayi) | 1 Milyar 460 Milyon $ → 12 Milyar 135 Milyon $ | Sektörün %39'unu sırtladı; parça lideri | |
| Binek Otomobiller | 1 Milyar 98 Milyon $ | — | Fransa en büyük ihraç pazarı oldu |
| Eşya Taşıma Taşıtları (Ticari) | 800 Milyon $ | — | Birleşik Krallık, Almanya ve İtalya önde |
| Çekiciler & Ağır Vasıta | 292 Milyon $ | — | Lojistik filolarına yönelik sevkiyat |
| Otobüs, Minibüs ve Midibüs | 251 Milyon $ | — | Toplu taşıma ve elektrikli filo teslimatları |
| 1. Pazar: Almanya | 629 Milyon $ | — | Tedarik endüstrisinde ana tüketim merkezi |
| 2. Pazar: Fransa | 506 Milyon $ | — | Binek otomobilde pazar lideri |
| 3. Pazar: Birleşik Krallık | 453 Milyon $ | — | Ticari araç ve hafif kamyonet alıcısı |
| 4. İtalya & 5. ABD | İtalya: 349 M $ / ABD: 116 M $ | — | ABD transatlantik pazarında büyüme alanı |
| Avrupa Birliği (AB) Toplamı | 2 Milyar 890 Milyon $ → 22 Milyar 948 Milyon $ | Eylülde %73,4 / 9 Ayda %73,7 Pay | |
| Genel Otomotiv Toplamı | 3 Milyar 940 Milyon $ → 31 Milyar 145 Milyon $ | Türkiye ihracatının %15,2'si (Açık Ara Lider) |
FIX yorumu: İhracatçı için ne anlama geliyor?
Değerlendiren Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Otomotiv sektörünün eylülde 3,94 milyar dolara ulaşarak Türkiye genel ihracatının yüzde 15,2'sini tek başına sırtlaması; önceki gündem yazılarımızda incelediğimiz “Fransa ve Almanya arasında kızışan ‘Made in Europe’ vs. ‘Made with Europe’ pazarlığı”, “54 milyar euroluk AB-Türkiye otomotiv ticaretinde Çin endişesi ve BYD Manisa yatırımının askıya alınması”, “Avrupa ülkelerinin 17,9 milyar euroluk enerji desteğiyle boğuşması” ve “UİB'in 32,8 milyar dolarlık dış satımında otomotivin payı” analizlerimizle birlikte değerlendirildiğinde Türk otomotiv sanayisinin Avrupa üretim zincirindeki vazgeçilmezliğini kanıtladığını, ancak ihracatın yüzde 73,7'sinin AB'ye bağımlı olmasının Brüksel kaynaklı mevzuat risklerine karşı sektörü açıkta bıraktığını netleştirmektedir.
Avrupa Komisyonu'nun “Sanayi Hızlandırma Yasası” ile getirmek istediği kısıtlamalara karşı tedarik zincirimizi korumak ve 31 milyar dolarlık ivmeyi sürdürmek adına FIX Danışmanlık olarak 3 stratejik yol haritası sunuyoruz:
- Elektrikli Araç ve Akıllı Parça Üretimine “Teşvik Robotu” Desteği: İhracatın yüzde 39'unu sırtlayan tedarik endüstrimizin (12,1 milyar $), AB'nin menşe kurallarında cezasız kalabilmesi için batarya paketleme, güç elektroniği, hafif kompozitler ve yazılımda yerli katma değer oranını yükseltmesi şarttır. Yan sanayicilerimiz; kalıp, robotik otomasyon ve Ar-Ge harcamalarını finanse etmek adına içerideki Teşvik Robotu sistemini aktif çalıştırmalı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı, Öncelikli Yatırım Teşvik Belgesi (KDV İstisnası, Vergi İndirimi, Faiz Desteği) ve Ticaret Bakanlığının sunduğu %75 hibe oranlı Küresel Tedarik Zinciri (KTZ) Yetkinlik Desteği kaynaklarını anlık filtreleyerek altyapılarını devlet hibeleriyle modernize etmelidir.
- Avrupa Vadelerine Karşı 5 Milyar TL'lik Reeskont Kalkanı: AB'deki ana üreticilerin (OEM) enerji maliyetleri ve finansal sıkılaşma nedeniyle tedarikçilere yönelik ödeme vadelerini 90-120 güne çıkarma eğilimi, Türk yan sanayi KOBİ'lerinin nakit akışını zorlamaktadır. Ticaret Bakanlığı ve TCMB'nin günlük limitini 5 milyar TL'ye çıkardığı yüzde 20 maliyetli ucuz İhracat Reeskont Kredileri, sanayicilerimizin piyasadaki %45-50 ticari kredi faizlerine takılmadan hammadde ve yarı mamul stoklarını çevirmesi için ana likidite güvencesidir.
- “Made with Europe” Uyum Belgelendirmesi ve ABD Açılımı: Fransa'nın Türkiye'de monte edilen komple araçları dışlama riskine karşı, Pan-Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyonu kurallarına uygunluk eksiksiz belgelenmelidir. Şirketlerimiz; UNECE regülasyonları, siber güvenlik tip onayları (R155/R156) ve ISO standartları için Ticaret Bakanlığının sunduğu %75 oranındaki Pazara Giriş Projesi Belgelendirme Desteğini devreye sokmalıdır. Eş zamanlı olarak, eylülde 116 milyon dolara ulaşan ABD pazarı gibi transatlantik rotalarda depo ve dağıtım ağları kurmak için Bakanlığın UR-GE ve Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları (YLDA) destekleri kullanılmalıdır.