Gündem Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı 4 dk okuma
Fındıkta 2,5 Milyar Dolarlık Sezon Rekoru: Almanya Tek Başına 730 Milyon Doları Sırtladı!
Hazırlayan Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Onaylayan Sertaç Öztürkcan, Kurucu Ortak
Türkiye'nin geleneksel tarımsal ihracatındaki en stratejik döviz kaynağı olan fındıkta 2025-2026 ihracat sezonu (1 Eylül 2025 – 31 Ağustos 2026) tarihi bir gelir performansıyla kapandı.
En çok almanlara sattık! Kasaya 730 milyon dolar girdi
Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (KFMİB) verilerine göre Türkiye, sezon boyunca küresel ölçekte 120 ülke ve serbest bölgeye toplam 197 bin 85 ton iç fındık ihraç ederek kasasına 2 milyar 509 milyon 526 bin 39 dolar (yaklaşık 2,51 milyar dolar) koydu.
Sezonun dış satım şampiyonu, Avrupa çikolata ve şekerleme endüstrisinin ana üretim üssü olan Almanya oldu. Türkiye, yalnızca Almanya pazarına 56 bin 335 ton fındık satarak 730 milyon 955 bin 988 dolarlık net gelir elde etti. Almanya'yı sırasıyla İtalya ve Fransa takip ederken; ilk üç ülkeye yapılan ihracat, toplam fındık gelirinin yarısından fazlasını oluşturdu.
Avrupa şekerleme devi pazarın yarısını aldı: İlk 3 ülkeye 1,27 milyar dolar
2025-2026 fındık ihracat sezonunun coğrafi dağılımında öne çıkan temel göstergeler:
- Almanya Açık Ara Zirvede (730,9 Milyon $): Almanya hem miktar hem de döviz girdisinde liderliğini korudu. Toplam ihracat hacminin yaklaşık yüzde 29'u tek başına Almanya'ya sevk edildi ve kilogram başına ortalama ihraç fiyatı 12,97 dolar seviyesinde gerçekleşti.
- İtalya ve Fransa Podyumu Tamamladı: İtalya, 31 bin 201 tonluk alım karşılığında Türkiye'ye 395 milyon 264 bin 674 dolar ödeyerek ikinci sıradaki yerini aldı. Fransa ise 10 bin 500 tonluk sevkiyat ve 147 milyon 324 bin 404 dolarlık fatura tutarıyla üçüncü büyük pazar oldu.
- İlk 3 Pazarın Konsolide Payı: Almanya, İtalya ve Fransa'ya yapılan toplam ihracat 98 bin 36 tona (toplam miktarın %49,7'si) ve 1 milyar 273 milyon 545 bin dolara (toplam gelirin %50,7'si) ulaştı.
- Küresel Yayılım ve Sembolik Rotalar: Türk fındığı 120 ülke ve serbest bölgeye ulaşırken; listenin en sonunda yer alan Şili ve Gambiya'ya sezon boyunca 5'er kilogramlık sembolik numune sevkiyatı yapıldı.
2025-2026 fındık ihracat sezonu ülke bazlı gelir ve miktar tablosu
| Sıra / Ülke | İhraç Miktarı (Ton) | Elde Edilen Gelir ($) | Ortalama Birim Değer ($/Kg) | Toplam Gelir İçindeki Payı (%) |
| 1. Almanya | 56.335 Ton | 730.955.988 $ → 12,98$ | %29,13 | |
| 2. İtalya | 31.201 Ton | 395.264.674 $ → 12,67$ | %15,75 | |
| 3. Fransa | 10.500 Ton | 147.324.404 $ → 14,03$ | %5,87 | |
| İlk 3 Ülke Toplamı | 98.036 Ton | 1.273.545.066 $ → 12,99$ | %50,75 | |
| Diğer 117 Ülke / Bölge | 99.049 Ton | 1.235.980.973 $ → 12,48$ | %49,25 | |
| Genel Sezon Toplamı | 197.085 Ton | 2.509.526.039 $ → 12,73$ | %100,00 |
(Not: Sezonda en düşük ihracat gerçekleştirilen ülkeler 5'er kg ile Şili ve Gambiya olarak kayıtlara geçmiştir.)
FIX yorumu: İhracatçı için ne anlama geliyor?
Değerlendiren Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Fındık ihracatında 2,5 milyar dolarlık eşiğin aşılması ve kilogram birim fiyatının 12,7 dolar seviyelerinde tutunması; önceki gündem yazılarımızda incelediğimiz “Avrupa Birliğinin yüksek enerji maliyetleri sebebiyle hanehalkı tüketiminde yaşadığı baskı”, “Batı Akdeniz'in ABD pazarında mermerin yanına çikolata ve şekerleme mamullerini ekleyerek yakaladığı ihracat sıçraması”, “Kapıkule sınır kapısındaki 70 saatlik karayolu tıkanıklığı” ve “Ege'nin kuru meyve ile tarımda elde ettiği çift haneli büyüme” analizlerimizle birlikte değerlendirildiğinde Türk tarımının geleneksel hammadde gücünü koruduğunu, ancak katma değer zincirinin hâlâ Avrupalı çikolata devlerinin (Almanya ve İtalya) tekeline bağımlı olduğunu göstermektedir.
Almanya, İtalya ve Fransa üçlüsünün pazarın yarısını domine etmesi, Avrupa pazarındaki regülasyon ve talep daralmalarına karşı risk oluşturmaktadır. 2,5 milyar dolarlık geliri 4 milyar dolarlık katma değere dönüştürmek adına FIX Danışmanlık olarak 3 stratejik yol haritası sunuyoruz:
- İşlenmiş Fındık ve Çikolata Üretimine “Teşvik Robotu” Desteği: İhracatı ham iç fındık formundan kavrulmuş, dilimlenmiş, püre, pralin ve paketli çikolata mamullerine kaydırmak zorundayız. Gıda sanayicilerimiz; kavurma fırınları, pastörizasyon hatları, vakumlu ambalajlama ve Ar-Ge laboratuvarı yatırımlarını finanse etmek adına içerideki Teşvik Robotu sistemini aktif çalıştırmalı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Yatırım Teşvik Belgesi (KDV İstisnası, Vergi İndirimi, Faiz Desteği), Tarım ve Orman Bakanlığının Kırsal Kalkınma Yatırımları (KKYDP %50 Hibe) ile Ticaret Bakanlığının Tasarım ve Ürün Geliştirme Proje Desteği kaynaklarını anlık filtreleyerek nihai mamul üretim altyapısını devlet teşvikleriyle kurmalıdır.
- Sezon Alımları ve Stok Finansmanı İçin 5 Milyar TL'lik Reeskont Kalkanı: Fındık kırım ve ihracat tesislerinin sezon başında üreticiden yüksek hacimli hammadde alımı yapması büyük bir işletme sermayesi (working capital) gerektirmektedir. Ticaret Bakanlığı ve TCMB'nin günlük limitini 5 milyar TL'ye çıkardığı yüzde 20 maliyetli ucuz İhracat Reeskont Kredileri, ihracatçılarımızın piyasadaki %45-50 ticari kredi faizlerine takılmadan sezonluk hammadde alımını ve depolamasını en düşük maliyetle finanse etmesi için ana likidite kalkanıdır.
- AB Dışı Pazarlarda (ABD ve Çin) UR-GE ve Sertifikasyon Atağı: Fındık tüketiminin Avrupa'ya sıkışmasını önlemek amacıyla fındık ezmesi ve atıştırmalık formunda ABD, Körfez ve Uzak Doğu (Çin, Güney Kore) pazarlarına açılmak şarttır. İhracatçılarımız, Ticaret Bakanlığının sunduğu %75 hibe oranlı UR-GE Proje Desteği ile hedef pazarlarda tanıtım kümeleri oluşturmalı; küresel zincir marketlere giriş için gerekli FDA, BRC, IFS ve Helal Gıda onayları için Bakanlığın Pazara Giriş Projesi Belgelendirme Desteği imkânlarını devreye sokmalıdır.