İhracat
TÜBİTAK Teşvikleri: Başvuru Süreci ve Danışmanlık
Hazırlayan Başak Yüksel, Proje ve TURQUALITY® Uzmanı
Onaylayan Ahmet Ersoy, Kurucu Ortak
- İlgili hizmet TÜBİTAK Danışmanlığı
İçindekiler3 bölüm
TÜBİTAK teşvikleri, Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerini proje bazında destekleyen, geri ödemesiz hibe ve vergi avantajı içeren Türkiye'nin en kapsamlı teknoloji finansman mekanizmalarından birini oluşturur. Doğru programı seçmek ve başvuruyu kazandıracak standartta hazırlamak, firmaların bu desteklerden gerçek anlamda yararlanabilmesinin kilit koşuludur.
Ankara ve sanayi şehirlerindeki firmalar için TÜBİTAK teşvik programları
Ankara'nın savunma sanayii ve yazılım ekosistemi, Bursa'nın otomotiv yan sanayi, Kocaeli'nin kimya ve makine kümeleri gibi sanayi odakları; TÜBİTAK'ın sektör bazlı çağrılarında doğrudan hedef kitle olarak öne çıkmaktadır. Bu bölgelerdeki KOBİ'ler ve ölçek büyüten şirketler, teknik kapasitelerini proje diliyle ifade edebildiklerinde destek süreçlerinde ciddi avantaj elde etmektedir.
TÜBİTAK'ın farklı programları; firma büyüklüğüne, projenin teknoloji hazırlık düzeyine ve sektöre göre farklı destek oranları ile bütçe tavanları sunmaktadır. Bu nedenle hangi programın seçileceği, başvurunun başarısını doğrudan belirleyen ilk karardır.
Öne çıkan TÜBİTAK destek programları karşılaştırması
| Program | Hedef Kitle | Destek Türü | Proje Süresi |
|---|---|---|---|
| 1507 – KOBİ Ar-Ge Başlangıç | KOBİ statüsündeki firmalar | Geri ödemesiz hibe | En fazla 18 ay |
| 1511 – Öncelikli Alanlar Ar-Ge | KOBİ ve büyük ölçekli | Geri ödemesiz hibe | 12–36 ay |
| 1501 – Sanayi Ar-Ge | KOBİ ölçeğindeki sermaye şirketleri | Geri ödemesiz hibe | 2026/2 çağrısında en fazla 24 ay (uzatmayla en çok 36 ay) |
| 1812 – BiGG Yatırım (eski 1512 BiGG) | Erken aşama girişimler | Hisse karşılığı yatırım + hızlandırma programı | En fazla 18 ay (Aşama 2) |
| 1509 – Uluslararası Sanayi Ar-Ge | Ortak Ar-Ge yapan firmalar | Geri ödemesiz hibe | Çağrı duyurusuna göre |
Güncel program bütçe tavanları ve çağrı takvimleri için TÜBİTAK Sanayi Destek Programları sayfası resmî kaynak olarak takip edilmelidir.
TÜBİTAK teşvik başvurusunda kritik adımlar
Başvuru süreci yalnızca bir form doldurmaktan ibaret değildir. Değerlendirme, projenin özgünlüğünü, teknolojik yeterliliğini ve bütçe gerekçesini bütünlüklü biçimde ortaya koyup koyamadığınıza bakılarak yapılır. Sürecin doğru kurgulanması için şu adımlar belirleyicidir:
- Program eşleştirmesi: Firmanın Ar-Ge kapasitesi, proje konusu ve ölçeği doğru programa yönlendirmeyi zorunlu kılar. Yanlış program seçimi zaman ve kaynak kaybına yol açar.
- Proje ön fizibilitesi: Teknik geliştirme hedefi, mevcut teknoloji hazırlık düzeyi ve çıktılar netleştirilmeden dosya hazırlanmamalıdır.
- Bütçe kurgusu: Personel, makine-ekipman, malzeme ve hizmet alımı kalemlerinin gerekçelendirilmesi, hakemlerin en çok incelediği bölümü oluşturur.
- Hakeme yönelik proje yazımı: Akademik hakemler ve sektör uzmanlarından oluşan değerlendirme kurulunun dilini bilerek yazılan projeler, jenerik anlatımlara kıyasla çok daha yüksek puan alır.
- İzleme ve raporlama: Destek onaylandıktan sonra ara raporlar, harcama belgeleri ve teknik çıktıların zamanında hazırlanması ödemelerin aksamaması için kritik öneme sahiptir.
Başvuruda en sık yapılan hatalar
Deneyimsiz başvurularda tekrarlayan hatalar, onaylanabilir projelerin reddedilmesine neden olmaktadır. Bunların başında proje özgünlüğünün yetersiz anlatılması, bütçe kalemlerinin gerekçesiz bırakılması ve teknolojik yenilik iddiasının literatür taramasıyla desteklenmemesi gelmektedir. Bunlara ek olarak çağrı takviminin kaçırılması ve evrak eksikliği de sürecin başlamadan sonuçlanmasına yol açan yaygın sorunlar arasındadır.
FIX Danışmanlık olarak harcama planlaması yapılmadan önce sürece dâhil olur; fatura, sözleşme ve proje kurgusunu başından hibeye uygun şekilde tasarlarız. Bu yaklaşım, dosyanın kuruma gitmeden önce hakem değerlendirmesinin aradığı standartta hazır olmasını sağlar.
TÜBİTAK destek programlarına başvuru sürecinizi uzman desteğiyle yönetmek için Hibe ve Teşvik Danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
-
TÜBİTAK teşviklerine kimler başvurabilir?Türkiye'de yerleşik sermaye şirketleri başvurabilir; ölçek şartı programa göre değişir.
Türkiye'de yerleşik sermaye şirketleri başvurabilir; ölçek şartı programa göre değişir. 1501 ve 1507 yalnız KOBİ'lere açıktır. 1511, 1707 (müşteri kuruluş olarak) ve 1832 büyük ölçekli şirketlere de açıktır.
-
Başvuru süreci ne kadar sürer?Proje dosyasının hazırlanması genellikle 4 ila 8 hafta alır.
Proje dosyasının hazırlanması genellikle 4 ila 8 hafta alır. Ardından TÜBİTAK'ın değerlendirme süreci başlar; süresi programa ve çağrıya göre değişir. Dosyanın eksiksiz ve doğru hazırlanması bu süreyi önemli ölçüde kısaltır.
-
Daha önce TÜBİTAK desteği almış firmalar tekrar başvurabilir mi?Evet. Tamamlanmış projeleri olan firmalar farklı program veya yeni proje konusuyla tekrar başvurabilir.
Evet. Tamamlanmış projeleri olan firmalar farklı program veya yeni proje konusuyla tekrar başvurabilir. Geçmiş proje performansı, sonraki başvurularda güçlü bir referans olarak değerlendirmeye alınır.
-
Danışmanlık desteği almak başvuruyu nasıl etkiler?Uzman danışmanlık; doğru program seçimini, proje kurgusunu ve bütçe gerekçesini hakem…
Uzman danışmanlık; doğru program seçimini, proje kurgusunu ve bütçe gerekçesini hakem beklentilerine uygun biçimde şekillendirir. Bu, sıradan bir form doldurmadan ziyade projenin stratejik olarak konumlandırılması anlamına gelir ve onay olasılığını doğrudan artırır.
Ankara merkezli FIX Danışmanlık olarak TÜBİTAK başvuru sürecinin proje yazımından hakem yanıtlarına, izleme raporlarından ödeme takibine kadar tüm aşamalarını kurumsal uzmanlıkla yönetiyoruz. Firmanızın Ar-Ge yatırımını en hızlı biçimde karşılıksız fona dönüştürmek için yanınızdayız.