İhracat
TÜBİTAK Danışmanlık Ücretleri | 5 Faktörle Fiyat Farkı Nasıl Oluşur?
Hazırlayan Başak Yüksel, Proje ve TURQUALITY® Uzmanı
Onaylayan Ahmet Ersoy, Kurucu Ortak
- İlgili hizmet TÜBİTAK Danışmanlığı
- Konunun temeli TÜBİTAK teşvikleri
İçindekiler7 bölüm
- Ankara ve sanayi şehirlerinde fiyat karmaşası neden bu kadar yaygın?
- TÜBİTAK danışmanlık ücretlerini belirleyen 5 faktör
- Program bazında karmaşıklık ve kapsam karşılaştırması
- Düşük fiyatlı teklif her zaman avantajlı mıdır?
- Danışmanlık teklifini değerlendirirken sormanız gereken sorular
- FIX Danışmanlık yaklaşımı: Başvurudan önce süreç kurgusu
- Sıkça sorulan sorular

TÜBİTAK danışmanlık ücretleri, piyasada tek tip bir tarife bulunmadığı için birçok firma tarafından yanlış okunan bir kalemdir. Bir danışmandan aldığınız teklif, bir başkasından alacağınızla ciddi biçimde farklılaşabilir; çünkü fiyatı belirleyen beş farklı değişken aynı anda devreye girer. Bu yazıda söz konusu değişkenleri açıklıyor, program bazlı karmaşıklık farkını somutlaştırıyor ve doğru teklifi nasıl değerlendireceğinizi aktarıyoruz.

Ankara ve sanayi şehirlerinde fiyat karmaşası neden bu kadar yaygın?
Ankara, Bursa, Kocaeli ve İzmir gibi sanayi yoğunluklu şehirlerdeki üretim ve teknoloji firmaları, TÜBİTAK programlarına başvurmak istediklerinde danışmanlık teklifleri arasında büyük uçurumlarla karşılaşır. Bu uçurum çoğunlukla taraflardan birinin “haksız” fiyat vermesinden değil, sunulan hizmet kapsamının köklü biçimde farklılaşmasından kaynaklanır.
Bir danışman yalnızca proje yazım desteği sunarken, bir diğeri ön fizibilite, bütçe kurgusu, hakem sürecine hazırlık ve izleme raporlarını da kapsayan uçtan uca bir yönetim sunuyor olabilir. Bu nedenle fiyat karşılaştırması yaparken kapsam karşılaştırması da zorunludur.
TÜBİTAK danışmanlık ücretlerini belirleyen 5 faktör
Aşağıdaki beş unsur, bir TÜBİTAK proje danışmanlığının fiyatını doğrudan şekillendirir:
- Başvurulan program: 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı ile 1511 Öncelikli Alanlar programının gerektirdiği teknik derinlik ve bürokratik yük birbirinden çok farklıdır; bu fark danışmanlık iş yüküne doğrudan yansır.
- Proje bütçe büyüklüğü: Talep edilen destek miktarı arttıkça teknik gerekçe, iş planı ve maliyet analizi de daha kapsamlı hazırlanmak durumundadır.
- Teknik alan karmaşıklığı: Yazılım, biyoteknoloji, ileri malzeme veya savunma sanayii gibi alanlarda uzman teknik yazarlık gereksinimi ücret bileşenlerini doğrudan etkiler.
- Hizmet kapsamı: Yalnızca başvuru dosyası hazırlanacak mı, yoksa proje kabul sonrasındaki izleme, raporlama ve ödeme talepleri de yönetilecek mi?
- Danışmanın deneyimi ve referansları: TÜBİTAK sisteminde aktif proje yönetmiş, sektörel uzmanlığı kanıtlanmış danışmanların hizmetleri farklı bir güvence sunar ve bu güvencenin fiyata yansıması doğaldır.
Program bazında karmaşıklık ve kapsam karşılaştırması
| TÜBİTAK Programı | Hedef Kitle | Süreç Karmaşıklığı | Danışmanlık Kapsamı |
|---|---|---|---|
| 1507 – KOBİ Ar-Ge Başlangıç | KOBİ'ler | Orta | Proje yazımı + bütçe + izleme |
| 1501 – Sanayi Ar-Ge Projeleri | KOBİ'ler (kapsamlı projeler) | Yüksek | Teknik rapor + hakem + izleme |
| 1511 – Öncelikli Alanlar | Tüm ölçekler | Çok Yüksek | Stratejik ön hazırlık dâhil tüm süreç |
| 1812 – BiGG Yatırım | Girişimciler / start-up | Orta | İş planı + sunum koçluğu |
| TEYDEB Genel | Sanayi kuruluşları | Yüksek | Uçtan uca proje yönetimi |

Düşük fiyatlı teklif her zaman avantajlı mıdır?
Pratikte en sık yapılan hata, en düşük teklifi veren danışmanla çalışmaktır. TÜBİTAK değerlendirme sürecinde teknik hakem incelemesi, Ar-Ge niteliği sorgulaması ve bütçe gerekçelendirmesi titizlikle uygulanır. Yüzeysel hazırlanmış bir başvuru dosyası, reddedilme riskini doğrudan artırır.
Deneyimli bir danışmanla çalışmak yalnızca başvuruyu değil, projenin kabul sonrasındaki izleme, ödeme talepleri ve nihai rapor süreçlerini de güvence altına alır. Bu açıdan bakıldığında danışmanlık hizmetini bir “gider” olarak değil, onay ihtimalini ve nakit girişini güçlendiren bir yatırım aracı olarak değerlendirmek gerekir.
TÜBİTAK'ın resmî program detayları ve başvuru kılavuzlarına tubitak.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Danışmanlık teklifini değerlendirirken sormanız gereken sorular
- Teklif yalnızca proje yazımını mı kapsıyor, yoksa izleme ve ödeme süreçlerini de mi içeriyor?
- Danışmanın daha önce başarıyla tamamladığı TÜBİTAK projeleri var mı; referans verilebilir mi?
- Hakem itiraz aşamasında ek destek sağlanacak mı?
- Fiyat sabit mı, yoksa proje onayına bağlı başarı primi modeli mi uygulanıyor?
- Hizmet kapsamı yazılı sözleşmeyle netleştiriliyor mu?
Bu soruların yanıtları, aldığınız teklifleri gerçek anlamda karşılaştırmanızı sağlar ve ilerleyen aşamalarda sürpriz maliyetlerden sizi korur.
FIX Danışmanlık yaklaşımı: Başvurudan önce süreç kurgusu
FIX Danışmanlık olarak TÜBİTAK projelerini yalnızca bir başvuru dosyası olarak değil, firmanın Ar-Ge yatırımını nakit dönüşüme çeviren stratejik bir sermaye aracı olarak yönetiyoruz. Harcama yapılmadan önce devreye giriyoruz. Fatura, sözleşme ve teknik gerekçeyi en baştan hibeye uygun kurgular, başvuru dosyasını kuruma gitmeden hakem değerlendirmesinin aradığı standartta hazırlarız.
TÜBİTAK başvurusu ve süreç yönetimi için Hibe ve Teşvik Danışmanlığı hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
-
TÜBİTAK danışmanlık ücreti proje bütçesine dâhil edilebilir mi?Hayır. TÜBİTAK, proje bütçesi içinde danışmanlık firmasına ödenen proje hazırlık ücretini…
Hayır. TÜBİTAK, proje bütçesi içinde danışmanlık firmasına ödenen proje hazırlık ücretini desteklenebilir gider olarak kabul etmez. Danışmanlık ücreti firma tarafından ayrıca karşılanır; ancak proje onaylandığında elde edilen destek tutarı bu maliyeti fazlasıyla karşılayabilir.
-
Başarı primine dayalı ödeme modeli güvenilir midir?Bu model yalnızca proje onaylanırsa ödeme yapılmasını öngörür ve ilk bakışta cazip görünür.
Bu model yalnızca proje onaylanırsa ödeme yapılmasını öngörür ve ilk bakışta cazip görünür. Ancak bazı danışmanlar bu yapıda nitelik kontrolünü atlayabileceğinden reddedilme riski artabilir. Sabit ücret ile başarı priminin dengelendiği hibrit model genellikle en sağlıklı yapıdır.
-
TÜBİTAK danışmanlığı için akredite firma zorunluluğu var mı?TÜBİTAK, başvuru için belirli bir danışmanlık firmasıyla çalışma zorunluluğu getirmez.
TÜBİTAK, başvuru için belirli bir danışmanlık firmasıyla çalışma zorunluluğu getirmez. Bununla birlikte, geçmiş proje deneyimi ve sektörel uzmanlığı kanıtlanmış firmalarla çalışmak başarı oranını anlamlı biçimde artırır.
-
Danışmanlık ve başvuru süreci ne kadar sürer?Program türüne göre değişmekle birlikte, başvuru hazırlık süreci genellikle 4 ila 12 hafta…
Program türüne göre değişmekle birlikte, başvuru hazırlık süreci genellikle 4 ila 12 hafta arasında tamamlanır. TÜBİTAK'ın değerlendirme süresi ise programa, çağrıya ve proje yoğunluğuna göre değişir.
Ankara merkezli FIX Danışmanlık olarak bu süreci baştan sona yürütüyoruz; TÜBİTAK programlarına ilişkin ön değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.