İçeriğe geç

İhracat

Ar-Ge ve Teknokent Projelerinde TÜBİTAK Desteği | 4 Kritik Adımda Başvuru Rehberi

Yayın: Güncelleme: 4 dk okuma

Hazırlayan Başak Yüksel, Proje ve TURQUALITY® Uzmanı Onaylayan Ahmet Ersoy, Kurucu Ortak

İçindekiler6 bölüm
  1. Ar-Ge ve teknokent projelerinde TÜBİTAK desteğine genel bakış
  2. TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları: Temel farklar
  3. Teknokent firmalarının TÜBİTAK başvurusundaki 4 kritik adımı
  4. Teknokent ve Ar-Ge merkezi: Birbirini tamamlayan yapılar
  5. Sık yapılan başvuru hataları
  6. Ar-Ge ve teknokent projelerinde sıkça sorulan sorular
Teknoloji geliştirme bölgesi ve Ar-Ge merkezi yapılarını karşılaştıran katmanlı ekosistem şeması

Ar-Ge ve teknokent projelerinde TÜBİTAK desteğine genel bakış

Ar-Ge ve teknokent ekosistemi, Türkiye'nin inovasyon politikasının iki temel direğini oluşturur; bu iki yapının kesiştiği noktada ise TÜBİTAK TEYDEB programları devreye girer. TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları, teknokent kiracıları da dâhil olmak üzere KOBİ ölçeğindeki sermaye şirketlerine proje bazlı geri ödemesiz destek sunar. Teknoparklarda faaliyet göstermek başvuru için zorunlu bir koşul değildir; ancak teknopark firmaları bu programlardan yararlanabildiği gibi 3218 sayılı Kanun kapsamındaki vergi muafiyetleriyle desteklerini çoğaltabilir.

Ar-Ge ve teknokent ekosisteminde TÜBİTAK proje destek ağı görselleştirmesi

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları: Temel farklar

Hangi programa başvuracağınız, projenizin bütçesi ve firmanızın Ar-Ge geçmişiyle doğrudan ilişkilidir. Aşağıdaki tablo iki programı kritik başlıklarda karşılaştırır:

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları: Temel farklar
Kriter TÜBİTAK 1507 TÜBİTAK 1501
Hedef kitle KOBİ ölçeğinde sermaye şirketi KOBİ ölçeğinde sermaye şirketi
Destek oranı %75 İlk 5 projede %75 / 6. projeden %60
Proje bütçesi üst sınırı 3.500.000 TL 20.000.000 TL
Proje süresi En fazla 18 ay 24 ay (+%50, en çok 36 ay)
Ortaklık şartı İlk 5 projede en az ikisi ortaklı Yok
İdeal senaryo İlk Ar-Ge projesi, ≤3,5 M TL bütçe Olgunlaşmış proje fikri, daha büyük bütçe

Program seçimi firma ölçeğine göre değil, proje büyüklüğüne göre yapılır; her ikisi de yalnızca KOBİ ölçeğindeki sermaye şirketlerine açıktır.

Teknokent firmalarının TÜBİTAK başvurusundaki 4 kritik adımı

Teknopark kiracısı firmalar için başvuru süreci genel hatlarıyla şu dört aşamadan geçer:

  • Proje Fikrinin Teknolojik Olarak Konumlandırılması: Ticari bir ihtiyaç, TÜBİTAK değerlendirmesinde “teknolojik belirsizlik” ve “bilimsel özgün katkı” kriterlerine göre yeniden kurgulanmalıdır. Bu aşamada SMART hedefler ve literatür taraması belirlenir.
  • Program ve Bütçe Seçimi: Proje bütçesi 3,5 M TL altındaysa ve firma ilk Ar-Ge projesini yapıyorsa 1507; daha büyük projeler ve çok dönemli çalışmalar için 1501 uygun düşer. Bütçe kalemleri (personel, makine-teçhizat, hizmet alımı, genel gider) başvuru aşamasında detaylı planlanır.
  • PRODİS Üzerinden Başvuru ve Hakem Süreci: TÜBİTAK'ın PRODİS sistemi üzerinden tüm teknik ve idari bilgiler eksiksiz girilir. Proje dosyası hakem değerlendirmesine girmeden önce iç simülasyonla eksikler tespit edilmelidir.
  • Teknik ve Mali Raporlama (AGY100-300 / AGY500): Proje onayı son nokta değildir; her dönem dönemsel teknik rapor (AGY100-300) ve mali rapor (AGY500) sunulması gerekir. Raporlamanın zamanında ve eksiksiz yapılması ödeme sürecinin temel şartıdır.
TÜBİTAK 1501 ve 1507 başvuru süreçlerinin dört aşamalı iş akışı diyagramı

Teknokent ve Ar-Ge merkezi: Birbirini tamamlayan yapılar

Firmalar büyüdükçe teknokent kiracılığından Ar-Ge Merkezi statüsüne geçmeyi değerlendirebilir. İki yapı birbirinin alternatifi değil, farklı olgunluk evrelerine karşılık gelir:

  • Teknopark (TGB): 3218 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren firmalara gelir/kurumlar vergisi muafiyeti ve personel gelir vergisi terkin avantajı sağlar. TÜBİTAK 1501/1507 başvurusuna doğrudan etkisi yoktur; ancak vergi avantajları proje maliyetini düşürür.
  • Ar-Ge Merkezi (5746): Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanan bu statü için uygulamada en az 15 tam zaman eşdeğer (TZE) Ar-Ge personeli gerekmektedir. Avantajlar; Ar-Ge indirimi, gelir vergisi stopaj teşviki, SGK işveren hissesinin yarısı ve gümrük/damga vergisi istisnasıdır. Nakit hibe içermez.
  • TÜBİTAK TEYDEB Projeleri: Her iki yapıyla da birlikte yürütülebilir; teknokent firması veya Ar-Ge merkezi statüsündeki şirket 1501/1507 başvurusu yapabilir.

Türkiye'de 03.09.2026 itibarıyla 1.368 Ar-Ge merkezi, 349 tasarım merkezi ve 115 teknoloji geliştirme bölgesi (TGB) faaliyet göstermektedir. Bu veri, destek ekosisteminin ne ölçüde genişlediğini gösterir.

Sık yapılan başvuru hataları

  • Proje hedeflerini ölçülemeyen ve bilimsel özgünlükten yoksun biçimde tanımlamak; hakemlerin en sık ret gerekçesi budur.
  • 1507 başvurusunda ortaklık şartını göz ardı etmek: ilk beş projede en az ikisinin ortaklı olması gerekir.
  • Personel giderlerini bütçede gereğinden düşük planlamak; bu durum ilerleyen dönemlerde revizyon gerekliliği doğurur.
  • Proje onayını takiben AGY raporlarını geciktirmek; dönem ödeme sürecini doğrudan etkiler.

Büyük ölçekli firmalar için alternatif: TÜBİTAK 1511

KOBİ ölçeğini aşan firmalar için TÜBİTAK 1511 programı devreye girer: KOBİ'lerde %75 oranında 20 M TL, büyük ölçekli firmalarda %50 oranında 40 M TL'ye kadar destek sağlar. Teknokent bünyesindeki hızlı büyüyen firmalar büyüme eşiğini aşmadan program seçimini gözden geçirmelidir.

Ar-Ge ve teknokent projelerinde sıkça sorulan sorular

Teknokent dışında faaliyet gösteren bir firma TÜBİTAK 1501 veya 1507'ye başvurabilir mi?

Evet. Teknokent kiracılığı başvuru için zorunlu değildir. TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları KOBİ ölçeğindeki tüm sermaye şirketlerine açıktır; teknopark veya Ar-Ge merkezi statüsü ayrıca sağladığı vergi avantajlarıyla ek fayda sunar, ancak ön koşul değildir.

İlk Ar-Ge projesini yapacak bir firma hangi programı tercih etmeli?

İlk proje için ve bütçe 3,5 M TL'nin altındaysa 1507 daha uygun başlangıç noktasıdır. Ortaklık şartını (en az 2 ortaklı proje) baştan planlamak süreci kolaylaştırır. Bütçe daha büyük ya da proje tek firmaya aitse 1501 değerlendirilir.

Teknopark firması hem 3218 vergi muafiyetinden hem de TÜBİTAK desteğinden aynı anda yararlanabilir mi?

Evet. 3218 sayılı Kanun kapsamındaki gelir/kurumlar vergisi istisnası ile TÜBİTAK hibe desteği birbirini dışlamaz. Proje gider kalemleri ve vergi muafiyeti uygulaması konusunda mali müşavirle eşgüdüm sağlanması önerilir.

Ar-Ge merkezi kurmak için minimum kaç personel gerekir?

Uygulamada en az 15 tam zaman eşdeğer (TZE) Ar-Ge personeli gerekmektedir. 5746 sayılı Kanun'un 2. maddesi 50 TZE eşiğini belirlemiş olsa da Cumhurbaşkanlığına 15'e kadar indirme yetkisi tanınmıştır ve uygulamada bu eşik geçerlidir.

Ankara merkezli FIX Danışmanlık olarak Ar-Ge ve teknokent projelerinin TÜBİTAK başvuru ve takip sürecini uçtan uca yönetiyoruz; PRODİS girişinden AGY raporlamasına, hakem simülasyonundan proje kapanışına kadar her aşamada yanınızdayız. Kesin uygunluk ve onay ilgili kurumun kararıdır; başvurunuzun teknik ve idari hazırlığını titizlikle yürütmek için çalışırız.

TÜBİTAK Danışmanlığı hizmetimiz kapsamında proje fikrinizi değerlendirmek için bizimle iletişime geçin.

Ar-Ge destekleri hakkında güncel mevzuata tubitak.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Ön değerlendirme

Size en uygun hibe ve teşvik programını birlikte belirleyelim

Birkaç kısa soru, yaklaşık 2 dakika. Bilgileriniz talebinizi değerlendirmek için kullanılır.

Adım 1
İletişim bilgileriniz

Bilgilerinizi size dönmek ve reklamlarımızın etkinliğini ölçmek için kullanırız. Formu yarıda bıraksanız da sizi bir kez arayabiliriz. Ayrıntılar: Aydınlatma Metni.

Puan, program adı ya da onay vaadi gösterilmez.

Dosya tamamlanınca bir uzman sizinle iletişime geçer. Beklemek istemezseniz WhatsApp'tan yazın.

Ön değerlendirme

Size en uygun hibe ve teşvik programını birlikte belirleyelim

Birkaç kısa soruyu yanıtlayabilir ya da yalnızca numaranızı bırakabilirsiniz.

Adım 1
İletişim bilgileriniz

Bilgilerinizi size dönmek ve reklamlarımızın etkinliğini ölçmek için kullanırız. Formu yarıda bıraksanız da sizi bir kez arayabiliriz. Ayrıntılar: Aydınlatma Metni.

Puan, program adı ya da onay vaadi gösterilmez.

Dosya tamamlanınca bir uzman sizinle iletişime geçer. Beklemek istemezseniz WhatsApp'tan yazın.