TÜBİTAK Proje Yazma Şablonu | 7 Adımda Başvuru Rehberi

TÜBİTAK proje yazma şablonu, bir Ar-Ge fikrinin hibe başvurusuna dönüşebilmesi için uyulması gereken standart bölüm sırasını ve içerik kriterlerini tanımlar. Doğru yapılandırılmış bir şablon; hakemlerin beklediği akademik dili, SMART hedef formatını ve bütçe gerekçesini bir arada sunar. Bu rehberde 1507 (KOBİ) ve 1501 (Sanayi Ar-Ge) programlarına uygun şablon yapısını 7 adımda ele alıyoruz.

TÜBİTAK proje yazma şablonu neden bu kadar belirleyici?

TÜBİTAK TEYDEB başvurularında teknik fikrin özgünlüğü kadar sunum biçimi de değerlendirme puanını doğrudan etkiler. Hakem kriterleri; bilimsel-teknolojik özgünlük, ulusal/uluslararası rekabetçilik ve proje yönetim kapasitesi olmak üzere üç ana eksende şekillenir. Şablon bölümlerinin eksik ya da yanlış sırada kurulması, hakem raporunda “yetersiz” tespitine yol açabilir ve revizyona düşme süresini uzatır.

Öte yandan PRODİS sistemi, başvuru formunu belirli bir modüler yapıda kabul eder. Dolayısıyla şablonunuz PRODİS alanlarıyla birebir örtüşmeli; her bölüm doğru modüle girilmelidir.

7 adımlık TÜBİTAK proje yazma şablonu

Adım 1 — proje özeti (executive summary)

En fazla 300 kelimeyle yazılır. Sorun tanımı, önerilen teknolojik çözüm ve beklenen çıktı bu bölümde öz biçimde yer alır. Hakem değerlendirmesi genellikle bu bölümle başlar; yüzeysel bir özet ilk izlenimi zedeler.

Adım 2 — teknolojik özgün değer ve literatür analizi

Projenin mevcut teknoloji durumundan (State of the Art) farkı somut biçimde ortaya konmalıdır. Rakip ürün/proje analizleri, patent taraması ve akademik kaynaklara atıf bu adımda beklenir. “Ülkemizde ilk” ifadesi kanıtlanabilir bir iddiaya dayanmalıdır.

Adım 3 — SMART hedefler ve başarı kriterleri

Her hedef; Spesifik, Ölçülebilir, Ulaşılabilir, İlgili ve Zamana Bağlı olmalıdır. TÜBİTAK hakemleri başarı kriterlerinin sayısal eşiklerle (ör. hata payı ≤ %3, işlem süresi ≤ 200 ms) tanımlandığı projeleri tercih eder.

Adım 4 — iş paketleri ve zaman çizelgesi

Proje süresi boyunca yürütülecek çalışmalar İş Paketi (İP) adı verilen gruplara ayrılır. Her İP; başlangıç-bitiş ayını, sorumlu personeli ve çıktısını içermelidir. Gannt şeması biçiminde sunulan zaman çizelgesi, proje yönetim kapasitesini kanıtlar.

Adım 5 — Ar-Ge personel planı

Proje ekibinin unvanları, Ar-Ge deneyimi ve projeye tahsis oranları (adam-ay) ayrıntılı belirtilir. Doktora veya yüksek lisans dereceli personel varlığı değerlendirme puanını olumlu etkiler.

Adım 6 — bütçe planı ve gerekçesi

Bütçe kalemleri dört ana başlık altında kurgulanır: personel, seyahat, makine-teçhizat ve hizmet alımı. Her kalemin proje ile doğrudan ilişkisi gerekçelendirilmeli; “genel gider” niteliğindeki harcamalar uygun desteklenebilir bütçe dışında tutulmalıdır.

Adım 7 — çıktılar, yaygınlaştırma ve ticarileştirme planı

Proje sonunda elde edilecek ürün, prototip, patent, makale veya yazılım çıktıları bu bölümde somutlaştırılır. Ticarileştirme yol haritası (hedef pazar, potansiyel lisans, seri üretim takvimi) eklenmesi 1501 değerlendirme kriterlerinde ayrıca puanlanır.

1507 ve 1501 programları için şablon farklılıkları

Sık yapılan hatalar ve kaçınılması gerekenler

• Ticari dil kullanımı: “Satışları artıracak”, “pazar payı büyütecek” gibi ifadeler akademik değerlendirmede olumsuz algılanır; bunların yerine teknolojik kazanımlar öne çıkarılmalıdır.
• Ölçülebilir hedef eksikliği: Sayısal başarı eşiği belirtilmeyen hedefler, hakem raporunda “belirsiz” olarak işaretlenir ve doğrudan puan kaybına neden olur.
• Bütçe ile iş paketi uyumsuzluğu: Bütçede yer alan bir harcama kalemi, hiçbir iş paketinde karşılık bulmuyorsa hakem bu tutarsızlığı mutlaka sorgular.
• Literatür taramasının yüzeysel tutulması: Yalnızca birkaç genel kaynağa atıf yapılması, teknolojik özgün değerin yeterince sorgulanmadığı izlenimini verir.
• PRODİS alan sınırlarının göz ardı edilmesi: Sistem bazı alanlarda karakter sınırı uygular; şablon hazırlanırken bu sınırlara göre metin uzunlukları önceden planlanmalıdır.

Başarılı bir başvuru için hazırlık süreci

• Ön fizibilite: Projenin TÜBİTAK Ar-Ge tanımına girip girmediğini teyit edin; rutin mühendislik ve tasarım çalışmaları bu kapsama girmez.
• Program seçimi: Firma ölçeğinize ve proje sürenize göre 1507 mi yoksa 1501 mi daha uygun olduğunu analiz edin.
• Ekip oluşturma: Proje yöneticisi, sorumlu araştırmacı ve Ar-Ge personelini hakemlerin beklediği niteliklerle belirleyin.
• Hakem simülasyonu: Başvuruyu göndermeden önce tarafsız bir gözle okuyun; eksik gerekçe veya çelişkili bütçe kalemlerini tespit edin.
• PRODİS girişi: Her bölümü doğru modüle girildiğinden emin olun; yanlış modüle yerleştirilen içerik eksik kabul edilebilir.

TÜBİTAK'ın resmî program duyuruları ve başvuru takvimini takip etmek için tubitak.gov.tr adresini düzenli olarak ziyaret etmenizi öneririz.