Gündem Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı 4 dk okuma
Küresel Çalkantılara Karşı Uzak Ülkeler Kalkanı: 18 Stratejik Pazarda İhracat 14 Milyar Doları Aşarak Rekor Kırdı!
Hazırlayan Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Onaylayan Sertaç Öztürkcan, Kurucu Ortak
Türk ihracatçısı rotayı değiştirdi! 18 ülkede satışlar hızla arttı
Küresel ticaret hatlarını sarsan jeopolitik fay hatları, Ukrayna-Rusya gerilimi, Orta Doğu'daki askeri operasyonlar ve ABD/İsrail-İran eksenli çatışmaların lojistik koridorları baskıladığı 2026 yılının ilk yarısında, Türk ihracatçısı tarihi bir pazar rotasyonuna imza attı. En büyük geleneksel pazarımız konumundaki Avrupa Birliğinde yaşanan ekonomik durgunluk ve sanayi yavaşlaması sinyallerine karşı erken pozisyon alan Türk şirketleri, Ticaret Bakanlığının öncülüğünde yürütülen “Uzak Ülkeler Stratejisi” ile küresel arenada bayrak değişimi başlattı.
Yılın ilk 6 aylık döneminde (ocak-haziran) strateji kapsamındaki 18 ülkeye gerçekleştirilen kümülatif dış satım, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,2 oranında net bir artış kaydederek 14,3 milyar dolara (14 milyar 341 milyon dolar) fırladı. Geçen yılın aynı döneminde 12,7 milyar dolar olan bu hacim, pazar çeşitlendirmesinin gümrük sahalarında ne denli somut karşılık bulduğunu tescilledi.
Zirvenin sorumlusu ABD: 18 ülkenin yarısı tek başına sırtladı
Bakanlığın 2022 yılında hayata geçirdiği ve Türkiye'ye ortalama mesafesi 8.500 kilometre olan ülkeleri kapsayan dev stratejide pazar payları ve hacimsel dağılım şu şekilde netleşti:
- Amerika Kıtası Devleşti: ABD, 6 milyar 971 milyon dolarlık ithalat hacmiyle uzak pazarlar listesinin açık ara lideri oldu. ABD, 18 ülkeye yapılan toplam ihracatın tek başına yüzde 48'ini (neredeyse yarısını) oluşturdu. ABD'yi 1 milyar 809 milyon dolarla Çin, 641 milyon dolarla Meksika, 640 milyon dolarla Kanada ve 580 milyon dolarla Hindistan izledi.
- Büyüme Şampiyonu Nijerya ve Endonezya: İlk yarıda ihracat artış hızı bazında Afrika ve Asya kapıları kırıldı. İhracatın en agresif arttığı ülke yüzde 62,4 ile Nijerya olurken, bu ülkeyi yüzde 57,1 ile Endonezya, yüzde 36 ile Güney Afrika Cumhuriyeti ve yüzde 32,7 gibi devasa bir hacimsel büyüme oranıyla Çin takip etti. Meksika ise yüzde 17,6 artış hızı yakaladı.
Ülke ülke sektörel kırılımlar: Kim, ne satıyor?
Uzak ülkeler pazarında sadece dökme mal satılmadığı, yüksek katma değerli ve teknolojik sanayi ürünlerinin de ön plana çıktığı sektörel alt kalemlerle kanıtlandı:
| Hedef Ülke | İhracat Hacmi (İlk Yarıl) | 1. Sektör (Şampiyon) | 2. Sektör (Takipçi) | 3. Sektör (Üçüncü) |
| ABD | 6,97 Milyar Dolar | Kimyevi Maddeler (725,3 Milyon $) | Elektrik – Elektronik (679,1 Milyon $) → Otomotiv Endüstrisi (607,2 Milyon $) | |
| Çin | 1,80 Milyar Dolar | Madencilik Ürünleri (1 Milyar $) | Kimyevi Maddeler (362,4 Milyon $) → Tekstil ve Hammaddeleri (87,7 Milyon $) | |
| Meksika | 641,6 Milyon Dolar | Mücevherat Sektörü (178,1 Milyon $) | Otomotiv Endüstrisi (114 Milyon $) → Demir-Çelik Sanayii (73 Milyon $) |
Uzak Ülkeler Stratejisi Kapsamı: ABD, Avustralya, Brezilya, Çin, Endonezya, Filipinler, Güney Afrika, Güney Kore, Hindistan, Japonya, Kanada, Malezya, Meksika, Nijerya, Pakistan, Şili, Tayvan ve Vietnam.
FIX yorumu: İhracatçı için ne anlama geliyor?
Değerlendiren Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Uzak Ülkeler Stratejisi kapsamında 18 ülkede yakalanan bu 14,3 milyar dolarlık tarihi ivme, önceki gündem yazılarımızda yer verdiğimiz “İSO İklim Endeksi'nde Avrupa'nın üç devi Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık'ta üretimin daralması” krizine karşı, Türk sanayisinin ürettiği en kusursuz makroekonomik kalkan ve panzehirdir. TİM en büyük 1000 ihracatçı listesinde yer alan devlerimizden KOBİ ölçeğindeki üreticilerimize kadar, binlerce kilometrelik bu yeni koridorları kârlı ticaret merkezlerine dönüştürmek için FIX Danışmanlık olarak şu 3 stratejik hamleyi öneriyoruz:
- 8.500 Kilometrelik Lojistik Navlun Bariyerini “Teşvik Robotu” ile Aşmak: Uzak pazarlara girmenin en büyük dezavantajı navlun maliyetleri ve uzun teslimat süreleridir. Mersin Limanı lojistik yoğunluk yazımızda da uyardığımız gibi, yakın rotalardaki tıkanıklıklar uzak hatları daha cazip kılmaktadır. Şirketlerimiz; ABD, Kanada, Meksika veya Nijerya'da açacakları ofis/mağaza kira giderleri, marka tescil masrafları ve uzak pazar seyahat bütçeleri için içerideki Teşvik Robotu algoritmalarını çalıştırmalı; Ticaret Bakanlığının Yurt Dışı Pazar Araştırması Desteği ile Pazara Giriş Projesi Desteği (hibe) yapılarını anlık filtreleyerek finansal yüklerini doğrudan devlet teşvikleriyle sübvanse etmelidir.
- Meksika Üzerinden ABD Pazarına “Mücevher ve Otomotiv” Kaldıracı: Meksika'ya yapılan dış satımda mücevheratın 178,1 milyon dolarla, otomotivin ise 114 milyon dolarla zirvede yer alması stratejik bir akla işaret ediyor. Meksika, ABD ile olan serbest ticaret anlaşmaları (USMCA) sayesinde, Türk firmaları için Kuzey Amerika pazarına arka kapıdan giriş bileti sunmaktadır. Üreticilerimiz, ASO başkanının “Konteynere daha fazla değer koyabilen kazanıyor” vizyonu doğrultusunda, dökme hammadde yerine bu ülkelere montaj sanayii, lüks tüketim ve katma değerli parça tedariki (OEM) modelinde yaklaşmalı; Bakanlığın Tasarım ve Ürün Geliştirme Projesi Desteği hibe yapılarını bu pazarlara özel reçetelendirmelidir.
- 5 Milyar TL'lik Ucuz Reeskont Sermayesini Uzak Pazarlara Akıtmak: Küresel rakiplerimizin (özellikle Çin ve Hindistan'ın) çok güçlü olduğu bu uzak pazarlarda tutunabilmek, alıcılara esnek ve uzun vadeli ödeme planları sunabilmekten geçiyor. Bakan Bolat'ın sanayicinin nakit akışı yönetimi (working capital) için günlük limitini 5 milyar TL'ye çıkardığı yüzde 20 maliyetli düşük faizli İhracat Reeskont Kredileri, şirketlerimizin finansal durumunu tahkim edecek en büyük silahtır. Üreticilerimiz bu 300 milyar liralık devlet faiz desteğini arkasına alarak uzak coğrafyalardaki dev satın alma zincirlerine vadeli teklifler sunmalı, gümrük muafiyeti zaferi kazandığımız e-ihracat destekleriyle de ABD ve Uzak Doğu'da B2C (nihai tüketiciye doğrudan satış) kanallarını zorlamalıdır.