Akdeniz’den Dış Ticaret Resitali
Küresel pazarlardaki talep daralmalarının, parite baskılarının ve lojistik risklerin Türkiye’nin geleneksel ihracat üslerini zorladığı 2026 yılı Mayıs ayında, Akdeniz İhracatçı Birlikleri (AKİB) ezber bozan bir performans grafiği çizdi. Birçok bölgede takvim etkisi ve bayram tatili nedeniyle vites küçültülürken, Akdenizli ihracatçılar mayıs ayında dış satımlarını geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 24 oranında artırarak 1,67 milyar dolara taşıdı. Bu agresif sıçramayla birlikte birliğin yılın ilk beş ayındaki kümülatif ihracatı da yüzde 14 artışla 7,99 milyar dolara ulaştı.
İspanya Pazarında %317’lik Astronomik Sıçrama
AKİB Koordinatör Başkanı İmam Gazali Hıradağı’nın paylaştığı pazar kırılımları, bölgenin riskleri ne denli başarılı bir “pazar satrancı” ile yönettiğini kanıtlıyor. Mayıs ayında en fazla dış satım yapılan ülkeler sıralamasında 153,7 milyon dolarla İspanya liderliğe otururken, onu 132,9 milyon dolarla Irak ve 109,3 milyon dolarla Hollanda izledi. Romanya (94,3 milyon $) ve İtalya (92,9 milyon $) da ilk 5 pazar arasındaki yerini korudu. Ancak asıl başarı, hedef pazarlarda yakalanan büyüme oranlarında gizli:
- İspanya: Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 317 artış,
- Fas: Yüzde 197 artış,
- Gürcistan: Yüzde 153 artış,
- Yunanistan: Yüzde 108 artış,
- Mısır: Yüzde 56 artış kaydedildi.
Lokomotif Sektörler: Kimya, Metal ve Yaş Meyve-Sebze
Akdeniz’in bu rekor yürüyüşünü sırtlayan ana sektörler kimyevi maddeler ve mamulleri, demir ve demir dışı metaller ile yaş meyve-sebze oldu. Bölgenin tarım, ağır sanayi ve petrokimya alanlarındaki üretim çeşitliliği, tek bir sektöre bağımlı kalmamasını sağlayarak küresel şoklara karşı devasa bir koruma kalkanı oluşturdu.
FIX YORUMU
AKİB’in mayıs ayı karnesi, bültenlerimizde her fırsatta dile getirdiğimiz “Pazar Çeşitlendirmesi ve Bölgesel Çeviklik” vizyonunun sahada hayat bulmuş en somut örneğidir.
Stratejik Çıkarımlarımız:
- Güney Avrupa ve Kuzey Afrika Aksı: Almanya ve Fransa gibi Avrupa’nın endüstriyel devleri daralma eğilimindeyken, Akdenizli ihracatçının İspanya’da %317, Fas’ta %197 ve Mısır’da %56 büyümesi harika bir pazar rotasyonu zekasıdır. Ana pazarlardaki durgunluğu, gelişmekte olan veya daha dinamik coğrafyalarla kompanse etmek ciro istikrarı için şarttır.
- Liman ve Lojistik Avantajı: Akdeniz havzasının (Mersin ve İskenderun aksı) sahip olduğu güçlü lojistik altyapı ve deniz hatları, Süveyş ve Kızıldeniz’deki kriz anlarında Kuzey Afrika ve Güney Avrupa’ya “hızlı teslimat” kozu sunuyor. İhracatçı firmalar, navlun krizlerini bu coğrafi yakınlık avantajıyla lehlerine çevirmelidir.
- Sektörel Çeşitlilik Kalkanı: Kimya, metal ve tarımın eş zamanlı olarak ihracatı sırtlaması, bölge ekonomisinin esnekliğini artırıyor. Tek bir sektöre (örneğin sadece otomotiv veya tekstil) sıkışıp kalmayan bu yapı, küresel talep şoklarında Akdeniz’in sigortası olmaya devam edecektir.
