Zirvede Değişim Yok
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan 2026 yılı Mayıs ayı dış ticaret verileri, küresel pazarlardaki daralma eğiliminin geleneksel sanayi kolları üzerindeki baskısını hissettirdiği zorlu bir tabloyu ortaya koydu. Türkiye’nin mayıs ayı genel ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,3 azalarak 22,5 milyar dolar seviyesine gerilese de, lokomotif sektörlerin liderlik yarışı ve teknoloji odaklı kolların yükselişi bültenimizin ana eksenini oluşturuyor. Tüm daralma sinyallerine rağmen sanayi grubunun en güçlü kalesi olan otomotiv endüstrisi, 3,3 milyar dolarlık dış satım rakamıyla zirvedeki yerini sarsılmaz bir şekilde korudu.
Podyumun Diğer Ortakları: Kimya ve Elektronik
Mayıs ayında toplam ihracatın yüzde 83,2’sini omuzlayan sanayi grubu, 16,2 milyar dolarlık performansıyla ekonominin ana taşıyıcısı olmaya devam etti:
- Kimyevi Maddeler: Otomotivin hemen ardından 3 milyar dolarlık ihracat hacmiyle kimya sektörü ikinci sıradaki yerini sağlamlaştırdı.
- Elektrik ve Elektronik: Listeye üçüncü sıradan giren elektrik-elektronik sektörü, 1,5 milyar dolarlık dış satımla sanayi grubunun gücünü pekiştirdi.
- Savunma Sanayiinden Rekor Sıçrama: Geleneksel sektörlerde yaşanan hacimsel düşüşlerin aksine, mayıs ayının açık ara en parlayan yıldızı yüzde 33,9’luk büyüme oranıyla savunma ve havacılık sanayisi oldu. Sektör tek başına 992,2 milyon dolarlık ihracata imza attı.
En Büyük Pazarlar ve Parite Dopingi
Türkiye’nin küresel ticarette en fazla hacim ürettiği geleneksel pazarlar mayıs ayında da sıralamayı bozmadı. En fazla ihracat yapılan ülkeler 1,5 milyar dolarla Almanya, 1,2 milyar dolarla ABD ve 1 milyar dolarla İtalya oldu. Özellikle Fransa pazarında, yılın ilk 5 ayında 4,3 milyar doları aşan tarihi bir rekor kırılırken; bu ticaretin yaklaşık yarısını tek başına otomotiv sektörü göğüsledi. Şehir bazlı kırılımda ise İstanbul 7,4 milyar dolarla zirveyi bırakmazken, onu 2 milyar dolarla Kocaeli ve 1,7 milyar dolarla Ankara izledi. Ayrıca, euro/dolar paritesindeki olumlu hareketler ihracatçının kasasına 347 milyon dolarlık ek pozitif katkı sağladı.
FIX YORUMU
TİM’in nisan sonu ve mayıs ayı verileri, ihracatta niceliksel (hacimsel) büyüme döneminin yerini, pazar bazlı savunma ve teknolojik derinleşme dönemine bıraktığını gösteriyor.
Stratejik Çıkarımlarımız:
- Otomotivde Yapısal Dönüşüm Şart: Otomotiv endüstrisi 3,3 milyar dolarla lider olsa da, yıllık bazda yaşanan yüzde 17,2’lik kan kaybı göz ardı edilemez. Avrupa pazarındaki durgunluk ve elektrikli araç dönüşüm hızı, Türk otomotiv tedarik sanayisinin (Kocaeli ve Bursa aksı) acilen parça üretim süreçlerini yeni nesil teknolojilere adapte etmesini zorunlu kılıyor.
- Savunma Sanayii Model Alınmalı: Savunma ve havacılık sektörünün genel daralmaya meydan okuyarak yüzde 33,9 büyümesi, bültenimizin felsefesi olan “yüksek katma değerli ve mühendislik odaklı” ihracatın en net zaferidir. Fiyat odaklı rekabetten kaçmanın tek yolu, teknolojiyi ihraç etmektir.
- Tarım ve Madencilikte Maliyet Baskısı: Tarım grubunda yaşanan yüzde 11’lik daralma, içerideki yüksek girdi maliyetlerinin (gübre, lojistik, işçilik) ihracatçının küresel pazarda fiyat tutturmasını zorlaştırdığını tescilliyor. Üreticilerimizin bu baskıyı kırmak için devlet destekli teşvik enstrümanlarını daha agresif kullanması gerekiyor.
