Rekor ihracat, temkinli iyimserlik
Küresel ticarette artan jeopolitik gerilimlere, yüksek üretim maliyetlerine ve ana pazarlardaki talep daralmalarına rağmen Türk ihracatçısı tarihi bir başarıya daha imza attı. Temmuz 2026 dış ticaret verilerine göre Türkiye’nin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,9 artışla 25 milyar 621 milyon dolara ulaşarak tüm zamanların en yüksek temmuz ayı ihracat rekorunu kırdı. Bu rakam aynı zamanda Cumhuriyet tarihinin en yüksek ikinci aylık ihracat değeri olarak kayıtlara geçti.
Yıllıklandırılmış bazda 278,6 milyar dolarla mal ihracatında tüm zamanların zirvesi görülürken; TİM ve iş dünyası temsilcileri yakalanan bu rekoru memnuniyetle karşılamakla birlikte, yüksek üretim maliyetleri ve finansmana erişim zorlukları nedeniyle temkinli duruşunu koruyor.
Dış Ticaret Dengesi ve 7 Aylık Kümülatif Performans
Temmuz ayında ithalat yüzde 5,2 artışla 32 milyar 989 milyon dolar, dış ticaret hacmi ise yüzde 4,1 büyümeyle 58 milyar 610 milyon dolar oldu. Enerji ve altın hariç tutulduğunda ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 90,8 gibi yüksek bir seviyede gerçekleşti.
| Gösterge / Dönem | Temmuz 2026 | Değişim (YoY) | Ocak – Temmuz 2026 (7 Ay) | Değişim (YoY) |
| İhracat | 25,62 Milyar $ \vert{} +%2,9 \vert{} 161,60 Milyar$ | +%3,4 | ||
| İthalat | 32,98 Milyar $ \vert{} +%5,2 \vert{} 222,10 Milyar$ | +%4,7 | ||
| Dış Ticaret Hacmi | 58,61 Milyar $ \vert{} +%4,1 \vert{} 383,71 Milyar$ | +%4,1 | ||
| Dış Ticaret Açığı | 7,36 Milyar $ \vert{} – \vert{} 60,50 Milyar$ | – | ||
| Karşılama Oranı | %77,7 | (Enerji Hariç %89,4) | – | – |
Sektörel Liderlik ve Büyüme Şampiyonları
Temmuz ayında imalat sanayii, 24 milyar 190 milyon dolarlık payla toplam ihracatın yüzde 94,4’ünü tek başına sırtladı.
- İlk 5 Sektör: Otomotiv 3,6 milyar dolarla liderliğini sürdürürken; Kimya 3 milyar dolarla ikinci, Elektrik-Elektronik 1,8 milyar dolarla üçüncü, Hazır Giyim ve Konfeksiyon 1,58 milyar dolarla dördüncü ve Demir/Demir Dışı Metaller 1,4 milyar dolarla beşinci sırada yer aldı.
- Artış Şampiyonları: Temmuzda ihracatını en çok artıran sektör yüzde 144 artışla Yaş Meyve ve Sebze oldu. Bu sektörü yüzde 18,4 ile Demir/Demir Dışı Metaller ve yüzde 15,4 ile Elektrik-Elektronik izledi. Üç sektörün toplam ihracat katkısı 633 milyon doları buldu.
Bakan Bolat: “Dış Ticaret Açığı Kontrol Altında”
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, jeopolitik savaşlar, navlun, sigorta ve ham madde maliyetlerindeki artışlara rağmen dış ticaret açığının kontrol altında olduğunu vurguladı. Euro/Dolar paritesindeki olumsuz seyrin ihracatçıya temmuzda 300 milyon dolarlık bir kayıp yazdığını belirten Bolat, hazır giyimdeki kayıpların durma noktasına geldiğini ve önümüzdeki dönemde artıya geçeceğini müjdeledi.
TİM ve ASKON’dan Finansman ve Maliyet Uyarısı
- TİM Başkanı Mustafa Gültepe: Sınırlı artışların işlerin tamamen yolunda gittiği anlamına gelmediğini belirterek; “Üç yıldır yüksek maliyet sorunuyla mücadele ediyoruz. Erken sanayisizleşme riski büyüyor. Piyasada borçlanma maliyeti %45-50’den başlıyor. Reeskont kredi limitinin 5 milyar TL’ye çıkarılması ve %3’lük döviz dönüşüm desteğinin 6 ay uzatılması çok kıymetli ancak kredilerde yığılma var” uyarısında bulundu.
- ASKON Başkanı Orhan Aydın: Reel sektörün en akut probleminin finansmana erişim olduğunu vurgulayarak, seçici ve destekleyici finansman modellerinin acilen devreye alınması gerektiğini ifade etti.
FIX YORUMU
Temmuz ayında kırılan 25,6 milyar dolarlık tarihi rekor ve 278,6 milyar dolarlık yıllıklandırılmış zirve, Türk sanayisinin küresel şoklara karşı ne denli yüksek bir adaptasyon gücüne sahip olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır. Ancak TİM ve ASKON’un işaret ettiği %45-50 bandındaki piyasa borçlanma maliyetleri ve artan korumacılık rüzgarları karşısında, kârlılığı koruyarak büyümek stratejik bir zorunluluktur.
FIX Danışmanlık olarak ihracatçılarımızın bu hassas dönemde rekabet gücünü koruyabilmesi adına 3 hayati adım öneriyoruz:
- Reeskont ve Döviz Dönüşüm Desteğinden Maksimum Yararlanmak: Ticaret Bakanlığı ve TCMB’nin günlük limitini 5 milyar TL’ye çıkardığı uygun maliyetli İhracat Reeskont Kredileri ve süresi 6 ay uzatılan %3’lük döviz dönüşüm desteği, yüksek faiz ortamında işletme sermayesini (working capital) fonlamak için en güçlü finansal kalkanımızdır. Firmalarımız banka süreçlerini beklemeden tescil ve taahhüt işlemlerini hızlandırmalıdır.
- “Teşvik Robotu” İle Devlet Desteklerini Nakde Dönüştürmek: Yüksek üretim maliyetleri karşısında marj erimesi yaşayan şirketlerimiz, işletme giderlerini hibe kaynaklarıyla hafifletmelidir. Şirketler; içerideki Teşvik Robotu yazılımlarını aktif çalıştırarak Ticaret Bakanlığı’nın Pazara Giriş Projesi Desteği, Fuar ve Pazarlama Hibeleri ve KOSGEB’in Kapasite Geliştirme Destek Programı imkanlarını anlık filtrelemeli ve yurt dışı operasyon maliyetlerini devlet eliyle fonlamalıdır.
- Parite ve Maliyet Riskine Karşı Hedging: Bakan Bolat’ın açıkladığı 300 milyon dolarlık parite kaybı, döviz risk yönetiminin önemini ortaya koyuyor. Euro bölgesine ihracat yapıp girdi maliyetlerini dolar veya TL bazlı karşılayan firmalarımız, finansal türev ürünler (forward/option) kullanarak kur ve parite dalgalanmalarına karşı marjlarını güvence altına almalıdır.
