Gündem Kaynak: Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri 3 dk okuma
Güneydoğu İhracatında Temmuz Sıçraması: 1,2 Milyar Dolar Aşıldı, Sanayici Katma Değer ve Vergi Esnekliği İstiyor!
Hazırlayan Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Onaylayan Sertaç Öztürkcan, Kurucu Ortak
Güneydoğu ihracatta katma değerle büyüyecek
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, küresel ticaretteki belirsizliklere, artan girdi maliyetlerine ve ana pazarlardaki korumacılık rüzgârlarına rağmen 2026 yılı Temmuz ayında güçlü bir ihracat performansına imza attı. Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerine göre, bölgeden gerçekleşen temmuz ayı ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 19,3 artışla 1,2 milyar dolara ulaştı. Bölgenin lokomotif kenti Gaziantep ise temmuzda ihracatını yüzde 17 artırarak 1,0 milyar dolar barajını aştı ve Türkiye genelinde 6'ncı sıradaki güçlü konumunu korudu.
Yılın ilk 7 ayında (ocak-temmuz) kümülatif bölge ihracatı 7,1 milyar dolara, Gaziantep'in ihracatı ise 6,0 milyar dolara tırmandı. Hububat, bakliyat, tekstil ve halı sektörlerinin sırtladığı bu büyüme ivmesine karşın bölge sanayicileri ve oda başkanları; rekor tutarların sürdürülebilir olması için yüksek katma değerli üretim, uygun finansman imkânları ve ABD pazarına yönelik ek vergi kalkanları talep ediyor.
Bölgesel performans ve Gaziantep'in 7 aylık dış ticaret karnesi
Bölge ihracatında hububat, tekstil ve halı ana taşıyıcı sektörler olmaya devam ederken; ihracat pazarlarındaki jeopolitik risklere rağmen yakalanan büyüme ivmesi dikkat çekti:
| Gösterge / Bölge | Temmuz 2026 İhracatı | Değişim (YoY) | Ocak – Temmuz 2026 (7 Ay) | Türkiye Sıralaması |
| Güneydoğu Anadolu Bölgesi | 1,2 Milyar $ → +%19,3 → 7,1 Milyar $ | Bölgesel Üretim Üssü | ||
| Gaziantep İli | 1,0 Milyar $ → +%17,0 → 6,0 Milyar $ | 6. Sıra |
ABD pazarına %12,5'lik ek vergi şoku ve döviz bozdurma baskısı
Güneydoğu sanayisinin karşı karşıya kaldığı temel riskler ve iş dünyası temsilcilerinin acil talepleri öne çıkıyor:
- ABD'den %12,5 İlave Vergi: Gaziantep'in Irak'tan sonra en büyük 2. ihraç pazarı konumundaki ABD'nin Türkiye'ye yönelik yüzde 12,5 oranında ilave vergi uygulamaya alması, özellikle tekstil ve halı ihracatçılarının rekabet gücünü kırma riski taşıyor. GAİB Koordinatör Başkanı Mete Akcan ve GSO Başkanı Adnan Ünverdi, bu maliyet artışının dış pazarda pazar kaybına yol açmaması için stratejik tedbirler alınması gerektiğini vurguladı.
- %35 Döviz Bozdurma Zorunluluğunun Kaldırılması Talebi: Gaziantep Sanayi Odası (GSO) Başkanı Adnan Ünverdi, yüksek faiz ve tırmanan maliyet ortamında ihracat bedellerinin yüzde 35'inin Merkez Bankasına bozdurulması zorunluluğunun kaldırılmasının veya esnetilmesinin sanayicinin nakit akışını ve işletme sermayesini ciddi şekilde rahatlatacağını ifade etti.
Miktar değil katma değer: Birim değer endeksi neden kritik?
Gaziantep Ticaret Odası (GTO) Başkanı Tuncay Yıldırım, ihracattaki tutar artışının arka planındaki niteliksel tabloya dikkat çekerek şu uyarılarda bulundu:
- Fiyat Artışı vs. Miktar Düşüşü: TÜİK verilerine atıfta bulunan Yıldırım, ihracat birim değer endeksinin %5,2 artmasına karşın ihracat miktar endeksinin %0,7 gerilediğini belirtti.
- Katma Değer Şart: Tutar bazındaki artışın daha fazla ürün satılmasından değil, küresel fiyat artışlarından kaynaklandığını vurgulayan Yıldırım; sanayicinin daha fazla kazanması ve küresel rekabette öne geçmesi için ihracatın miktar kadar yüksek katma değer ve birim fiyat artışıyla desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi.
FIX yorumu: İhracatçı için ne anlama geliyor?
Değerlendiren Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Güneydoğu Anadolu'nun ilk 7 ayda 7,1 milyar dolarlık ihracata ulaşması ve Gaziantep'in aylık 1 milyar dolar barajını aşması, bölge sanayisinin küresel krizlere karşı direncini tescillemektedir. Ancak ABD'nin uygulamaya koyduğu %12,5'lik ek vergi yükü, tekstil ve halı sektörlerimiz üzerindeki %35'lik döviz satış baskısı ve miktar endeksindeki gerileme karşısında FIX Danışmanlık olarak bölge ihracatçılarına 3 hayati adım öneriyoruz:
- ABD Pazarına Alternatif “Teşvik Robotu” Destekli Pazarlama: ABD'nin %12,5'lik ek vergi kararına karşı pazar çeşitlendirmesi yapmak şarttır. Halı, tekstil ve gıda ihracatçılarımız Latin Amerika, Afrika ve Körfez ülkelerindeki yeni pazarlara açılmak için içerideki Teşvik Robotu sistemini çalıştırmalı; Ticaret Bakanlığının Pazara Giriş Projesi Desteği, UR-GE Proje Desteği ve Sektörel Ticaret Heyeti hibe programlarını anlık filtreleyerek pazar genişletme bütçelerini devlet eliyle fonlamalıdır.
- Reeskont Kredileriyle İşletme Sermayesi Kalkanı: %35'lik döviz bozdurma yükümlülüğü ve yüksek faiz ortamında nakit akışını (working capital) korumak zorlaşmaktadır. Ticaret Bakanlığının günlük limitini 5 milyar TL'ye çıkardığı yüzde 20 maliyetli ucuz İhracat Reeskont Kredileri, ihracatçılarımızın ham pamuk, iplik ve ambalaj alımlarında finansman maliyetini düşürecek en güvenli likidite kalkanıdır.
- Birim Değer Artışı İçin Tasarım ve Markalaşma Hibeleri: GTO Başkanı Yıldırım'ın işaret ettiği “birim değer artışı” vizyonuna ulaşmanın yolu fason üretimden markalı ve tasarımlı üretime geçmektir. Bölge firmalarımız, ihracat kilogram değerini tırmandırmak adına Ticaret Bakanlığının sunduğu %75'e varan Tasarım ve Ürün Geliştirme Projesi Desteği ile KOSGEB'in Kapasite Geliştirme kredi faiz desteğini aktif olarak devreye almalıdır.