Teknolojinin İhracat Şampiyonu
Küresel pazarlardaki durgunluk sinyallerine, artan navlun harcamalarına ve yüksek üretim maliyetlerine rağmen Türk sanayisi yüksek teknoloji ve altyapı ekipmanlarında tarih yazmaya devam ediyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, elektrik ve elektronik sektörü 2026 yılının ilk 6 ayında (ocak-haziran) geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 9,8 oranında net bir artış kaydederek 9,1 milyar dolarlık dış satıma imza attı. Türkiye’nin kümülatif ihracatının %3,6 büyüdüğü bir dönemde genel ihracat artışının yaklaşık 3 katı performans gösteren sektör, tüm zamanların en yüksek ilk yarı ihracat rekorunu kırarak Türkiye’nin en çok dış satım yapan en büyük 3. sektörü konumundaki yerini perçinledi. Sektörün haziran ayı performansı ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,6’lık devasa bir sıçramayla 1 milyar 664 milyon dolara tırmandı.
İhracatın Zirvesinde Birleşik Krallık, Büyüme Şampiyonu ABD!
Sektörün küresel pazar haritasında gelişmiş batı ekonomilerinin ağırlığı ve hızlı büyüme ivmesi dikkat çekti:
- Zirvedeki Ülkeler: Yılın ilk yarısında sektörün en çok ihracat gerçekleştirdiği ülke 901,3 milyon dolarla Birleşik Krallık oldu. Birleşik Krallık’ı sırasıyla 686,9 milyon dolarla Almanya, 679,2 milyon dolarla ABD, 394,6 milyon dolarla Polonya ve 364,1 milyon dolarla Ukrayna takip etti.
- Değer Bazında Rekor Artış ABD’de: Sektörün değer bazında dış satımını en çok artırdığı pazar ise açık ara ABD oldu. ABD’ye yapılan elektrik-elektronik ihracatı ilk yarıda 197,7 milyon dolar arttı. İhracat artışında ABD’yi 176,7 milyon dolarla Ukrayna, 126 milyon dolarla Polonya ve 86,2 milyon dolarla Birleşik Krallık izledi.
Kablo ve Trafo Rüzgarı: Küresel Enerji Dönüşümü Talebi Sırtlıyor
Elektrik ve Elektronik İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Kavaklıoğlu, yakalanan bu rekorun küresel boyuttaki altyapı ve enerji dönüşümünden kaynaklandığını vurguladı:
- Altyapı ve Veri Merkezleri Dopingi: Dünya genelindeki yenilenebilir enerji yatırımları, elektrik şebekelerinin modernizasyonu, veri merkezlerinin güç ihtiyacı, elektrifikasyon ve enerji verimliliği projeleri Türk elektrik üretim-dağıtım ekipmanlarına ve kablo ürünlerine olan talebi patlattı. Bu kapsamda elektrik üretim ve dağıtım ekipmanları ihracatı yüzde 15 artarak 3,7 milyar dolara yaklaştı.
- Birleşik Krallık ve Almanya’da Kablo Hâkimiyeti: Birleşik Krallık’a yapılan ihracatın %55’ini kablolar (alçak gerilim ve tesisat kabloları), %26’sını ise beyaz eşya oluşturdu. Almanya ihracatında da kablo ürünleri %37 pay alırken, trafo, endüktör ve dağıtım panoları öne çıktı.
- ABD Stratejik Büyüme Alanı: ABD’de elektrik şebekelerinin yenilenmesi ve Çin dışı güvenilir tedarikçi arayışının Türkiye için tarihi fırsatlar yarattığını belirten Kavaklıoğlu, ABD’yi geçici bir sıçrama pazarı değil, sertifikasyon ve Ar-Ge yatırımlarıyla kalıcı bir stratejik pazar olarak gördüklerini belirtti.
Hedef 19 Milyar Dolar ve 300 Bin Doğrudan İstihdam
Tüketici odaklı beyaz eşya grubunda Avrupa’daki zayıf talep ve Çin’in agresif fiyat rekabeti nedeniyle baskı yaşandığını hatırlatan Kavaklıoğlu, altyapı ürünlerinin yarattığı ivmeyle 2026 yılı sonu için koydukları 19 milyar dolarlık ihracat hedefine rahatlıkla ulaşacaklarını ifade etti. TÜİK verilerine göre sektörün bugün 300 bin kişiye doğrudan istihdam sağladığını belirten Kavaklıoğlu; önümüzdeki dönemde güç elektroniği, akıllı şebekeler, enerji depolama çözümleri, EV şarj ekipmanları ve veri merkezi soğutma sistemleri gibi yüksek katma değerli alanlara odaklanacaklarını kaydetti.
FIX YORUMU
Elektrik ve elektronik sektörünün ilk yarıda 9,1 milyar dolarlık tarihi bir rekor kırarak yıl sonu 19 milyar dolar hedefine koşması; bültenimizin önceki sayfalarında yer verdiğimiz “Uzak Ülkeler Stratejisi kapsamında ABD pazarındaki büyüme”, “Intel ve ASML eksenli küresel çip/enerji yatırımları” ve “Çin’in galyum/nadir toprak elementi kısıtlamaları” analizleriyle mükemmel bir “yüksek teknoloji ve altyapı entegrasyonu” oluşturmaktadır.
Beyaz eşya gibi tüketici ürünlerinde Çin rekabeti yaşanırken, trafo, kablo, şebeke ve enerji teçhizatında yakalanan bu devasa birim fiyat artışını kalıcı kılmak adına FIX Danışmanlık olarak üreticilerimize 3 stratejik yol haritası sunuyoruz:
- ABD ve İngiltere Sertifikasyon Süreçlerine “Teşvik Robotu” Desteği: ABD pazarında yakalanan 197,7 milyon dolarlık rekor ihracat artışının sürdürülebilir olması, ABD (UL) ve İngiltere teknik standartlarına tam uyumdan ve sertifikasyondan geçmektedir. Üreticilerimiz, küresel enerji devlerinin ve veri merkezlerinin onaylı tedarikçisi olabilmek adına ihtiyaç duydukları test, analiz ve belge harcamalarını tek başlarına üstlenmemelidir. Firmalarımız, içerideki Teşvik Robotu yazılımlarını çalıştırarak KOSGEB, TÜBİTAK ve Ticaret Bakanlığı’nın Pazara Giriş Projesi Desteği ve sertifikasyon hibe yapılarını anlık filtrelemeli ve küresel pazara giriş belgelerini devlet eliyle fonlamalıdır.
- Kablo ve Şebeke Üretiminde “Nadir Metal ve Bakır” Finansman Kalkanı: Sektörün ana girdisi olan bakır ve iletken metallerde, önceki sayfalarımızda incelediğimiz “Çin’in rafine bakır stoklama rekoru” nedeniyle ciddi maliyet artışları beklenmektedir. Alçak/orta gerilim kablosu, trafo ve pano üreten firmalarımız, tırmanan ham madde ve navlun giderleri karşısında nakit akışlarını (working capital) korumak zorundadır. Bakanlığın günlük limitini 5 milyar TL’ye çıkardığı yüzde 20 maliyetli düşük faizli İhracat Reeskont Kredileri, sanayicilerimizin yükselen bakır ve döküm maliyetleri karşısında ham madde stoklarını ucuz finansmanla fonlaması için kaçırılmayacak bir imkandır.
- Akıllı Şebekeler ve EV Şarj Ekipmanlarında Ar-Ge Dönüşümü: Kavaklıoğlu’nun işaret ettiği enerji depolama, elektrikli araç (EV) şarj istasyonları ve veri merkezi soğutma sistemleri gibi yeni nesil alanlar, kilogram başına düşen ihracat değerimizi 3 katına çıkaracak yegane kulvardır. ASO başkanının “Konteynere daha fazla değer koyabilen kazanıyor” vizyonu doğrultusunda, KOBİ ölçeğindeki elektronik üreticilerimiz fason montajdan çıkıp kendi yazılım ve kart tasarımlarını geliştirmelidir. Şirketler bu dönüşümü finanse etmek adına Ticaret Bakanlığı’nın sağladığı %75’e varan Tasarım ve Ürün Geliştirme Projesi Desteği ile Kapasite Geliştirme Destek Programı sübvansiyonlarını aktif olarak kullanmalıdır.
