Gündem Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı 4 dk okuma
Batı Akdeniz'den 2,1 Milyar Dolarlık Rekor: Almanya ve ABD Pazarında Çift Haneli Sıçrama!
Hazırlayan Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Onaylayan Sertaç Öztürkcan, Kurucu Ortak
Antalya, Isparta ve Burdur illerini kapsayan Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB), küresel ticaretteki zorlu finansman ve lojistik koşullara rağmen 2026 yılında tarihi bir performans sergileyerek 2,1 milyar dolarlık ihracat barajını geçmiş yıllara kıyasla çok daha erken aştı.
Batı Akdeniz'in ihracatı 2,1 milyar doları aştı
Pazar çeşitlendirme stratejisini kararlılıkla sürdüren bölge, dünyanın dört bir yanındaki 174 ülke ve serbest bölgeye Türk ürünlerini ulaştırmayı başardı.
Bölge ihracatının geleneksel lideri olan Almanya'ya sevkiyatlar yüzde 41 artışla 211 milyon dolara tırmanırken; son yıllarda hızlı bir çıkış yakalayan ABD pazarı yüzde 26,5 büyüme ve 160 milyon dolarlık hacimle ikinci sıradaki yerini perçinledi.
Almanya'da %41, ABD'de %26,5 büyüme: 174 ülkeye yayılan güç
BAİB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Can'ın açıkladığı dış ticaret verileri, bölgenin pazar yapısındaki dinamik dönüşümü ortaya koydu:
- Zirvede Almanya (211 Milyon $): Batı Akdeniz'in en büyük pazarı olma unvanını koruyan Almanya'ya yönelik ihracat, yıllık bazda yüzde 41 gibi rekor bir artışla 211 milyon dolara ulaştı. Almanya'ya gönderilen ürünlerin başında biber, kiraz-vişne gibi katma değerli tarım ürünleri ile savunma ve havacılık sanayisi kalemleri yer aldı.
- ABD İkinci Sıraya Yerleşti (160 Milyon $): Yakın döneme kadar bölge için sınırlı bir paya sahip olan ABD pazarı, 8,5 aylık süreçte 160 milyon dolarlık satış hacmine ulaşarak kalıcı biçimde ikinci sıraya yerleşti. Dönem dönem aylık bazda birinciliğe de yükselen ABD pazarında büyüme oranı yüzde 26,5 olarak kaydedildi.
- Genişleyen Pazar Yelpazesi: İhracat sıralamasında ABD'yi Çin, Rusya ve Romanya takip ederken, BAİB Başkanı Mehmet Ali Can tüm ana pazarlarda eş zamanlı artış yakalandığını ve alternatif pazarların olası jeopolitik krizlerde bölge ihracatçısı için emniyet supabı işlevi gördüğünü vurguladı.
Mermerden savunma sanayiine: Ürün gamında katma değer dönüşümü
Batı Akdeniz'in ihraç kompozisyonunda geleneksel maden ve tarım kalemlerinin yanına yüksek teknolojili ve işlenmiş sanayi ürünleri eklendi:
- ABD Pazarında Üçlü İtici Güç: ABD'ye yönelik ihracat serüveninin blok ve işlenmiş doğal taş (mermer) ile başladığını belirten Mehmet Ali Can; bu hatta artık çikolata/
şekerleme mamulleri ve savunma sanayii bileşenlerinin lokomotif rol oynamaya başladığını ifade etti. - Almanya'ya Yüksek Standartlı Tarım ve Havacılık: Almanya pazarında pestisit ve kalıntı denetimlerini başarıyla geçen taze biber ve kiraz ihracatı hacmi sırtlarken, bölgeden yapılan hassas döküm, işlenmiş metal ve savunma/havacılık parçaları birim ihraç değerini yukarı taşıdı.
Batı Akdeniz ihracat karnesi ve ana pazar dinamikleri (2026)
| Pazar / Gösterge | Gerçekleşen İhracat | Büyüme Oranı (%) | Öne Çıkan Lokomotif Sektörler |
| Toplam BAİB İhracatı | >2,1 Milyar $ | Erken Eşik Aşımı | 174 Ülke ve Bölgeye Yayılım |
| 1. Almanya | 211 Milyon $ | +%41,0 | Biber, Kiraz-Vişne, Savunma ve Havacılık |
| 2. ABD | 160 Milyon $ | +%26,5 | Savunma Sanayii, İşlenmiş Mermer, Çikolata |
| Takip Eden Pazarlar | Çin, Rusya, Romanya | Pozitif Büyüme | Yaş Meyve-Sebze, Blok Mermer, Maden |
| Stratejik Eğilim | Pazar Çeşitlendirmesi | Çift Haneli Artışlar | Hammaddeden Yüksek Katma Değerli Sanayiye Geçiş |
FIX yorumu: İhracatçı için ne anlama geliyor?
Değerlendiren Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Batı Akdeniz'in 2,1 milyar dolarlık barajı erkenden aşması, Almanya'da %41 ve ABD'de %26,5 büyüme kaydetmesi; önceki gündem yazılarımızda incelediğimiz “Antalya'nın süs bitkileri ihracatında Türkiye payını %41,6'ya çıkarması”, “Hapag-Lloyd'un Türk konteynerlerine getirdiği 500 dolarlık ek navlun sürşarjı” ve “Kapıkule sınır kapısındaki 70 saatlik karayolu tıkanıklığı” analizlerimizle birlikte değerlendirildiğinde Batı Akdeniz'in tarım ve madencilik odaklı geleneksel yapısını savunma sanayii ve katma değerli gıdayla harmanlayarak küresel lojistik krizlere meydan okuduğunu göstermektedir.
Almanya ve ABD pazarında yakalanan bu güçlü ivmenin kalıcı olması ve artan navlun maliyetlerine karşı korunması adına FIX Danışmanlık olarak 3 stratejik yol haritası sunuyoruz:
- ABD Pazarı İçin Depo ve Tanıtım Harcamalarına “Teşvik Robotu” Kalkanı: ABD'ye yapılan ihracatın 160 milyon dolara çıkması tarihi bir başarı olsa da Hapag-Lloyd'un konteyner başına getirdiği 500 dolarlık ek PSS ücreti mermer ve çikolata gibi hacimli ürünlerin kâr marjını baskılamaktadır. İhracatçılarımız, ABD'deki lojistik merkez, depo kiralama, raf payı ve pazarlama giderlerini karşılamak için içerideki Teşvik Robotu sistemini aktif çalıştırmalı; Ticaret Bakanlığının 5973 Sayılı Karar kapsamındaki Yurt Dışı Birim Kira Desteği (%50; hedef ülkede %70'e kadar), Pazara Giriş Projesi Desteği ve Küresel Tedarik Zinciri (KTZ) Hibelerini anlık filtreleyerek maliyetlerini devlet eliyle sübvanse etmelidir.
- Kapıkule Krizine Karşı Soğuk Hava Kargo ve 5 Milyar TL'lik Reeskont Desteği: Almanya pazarında %41 büyüyen biber ve kiraz gibi raf ömrü hassas ürünlerimizin sınırlardaki 70 saati aşan TIR kuyruklarında heba olmaması için Antalya Havalimanı çıkışlı direkt kargo uçuşları ve Ro-Ro bağlantıları hızlandırılmalıdır. İhracatçılarımızın uzayan lojistik döngüde işletme sermayesini koruması adına Ticaret Bakanlığı ve TCMB'nin günlük limitini 5 milyar TL'ye çıkardığı yüzde 20 maliyetli ucuz İhracat Reeskont Kredileri, piyasadaki %45-50 ticari faiz yükünden kaçınmak için en kritik finansal araçtır.
- Savunma ve Doğal Taşta UR-GE Kümelenmesi ile Sertifikasyon: Bölgenin savunma ve havacılık sektöründe yakaladığı ihracat ivmesi, uluslararası kalite ve askeri standart sertifikasyonlarına (AS9100, NATO/AQAP) bağlıdır. İhracatçılarımız, Ticaret Bakanlığının %75 hibe oranlı UR-GE Proje Desteği çatısı altında birleşerek ortak pazar araştırmaları yürütmeli; test, analiz ve laboratuvar onay giderleri için Bakanlığın Pazara Giriş Belgelendirme Desteği mekanizmalarını devreye sokmalıdır.