TÜBİTAK
Adana TÜBİTAK Danışmanlığı: Ar-Ge Projenizi Hibeli Büyümeye Taşıyın
Hazırlayan Başak Yüksel, Proje ve TURQUALITY® Uzmanı
Onaylayan Ahmet Ersoy, Kurucu Ortak
- İlgili hizmet TÜBİTAK Danışmanlığı
- Konunun temeli TÜBİTAK teşvikleri
İçindekiler5 bölüm
Adana TÜBİTAK danışmanlığı; Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi (AOSB), Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi ve Çukurova Teknokent bünyesindeki firmaların TÜBİTAK TEYDEB programlarından sistematik biçimde yararlanabilmesi için yürütülen uçtan uca bir profesyonel destek sürecidir. Tarım makineleri, tekstil, gıda işleme ve petrokimya gibi Adana'ya özgü sektörlerde teknolojik yenilik üretmek isteyen işletmeler için bu hizmet, Ar-Ge riskinin bir bölümünü destek programıyla paylaşmayı ve başvuru sürecini mevzuata göre planlı yürütmeyi amaçlar.
Adana sanayisi neden TÜBİTAK desteğine ihtiyaç duyuyor?
AOSB'deki makine, tekstil ve gıda firmalarının büyük bölümü günlük operasyon ve ihracat siparişlerine odaklanmış durumdadır. Bu yoğun tempoda Ar-Ge fikri doğduğunda iki sorun ortaya çıkar: hem teknik hem de idari kapasite eksikliği. Oysa Çukurova Üniversitesi ve Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin araştırma altyapısı, bölgedeki üreticiler için ciddi bir üniversite-sanayi iş birliği zemini sunuyor.
TÜBİTAK TEYDEB, yalnızca “dünyada bir ilk” olan projeleri değil; firmaya özgü teknolojik kazanım (know-how) sağlayan, akademik üslupla savunulabilen projeleri de destekler. Bu ayrım, pek çok Adana firmasının farkında olmadan hibe programlarına uygun olabileceği anlamına gelir.
Adana TÜBİTAK Danışmanlığı sürecinin 5 kritik adımı
Başvurudan dönem raporlarına kadar uzanan süreç, her aşaması doğru yönetilmesi gereken teknik bir mühendislik sürecidir. Yanlış program seçimi ya da eksik bütçe kurgusundan kaynaklanan ret kararları, firmanın hem zamanını hem de Ar-Ge bütçesini boşa harcar.
1. Fikir analizi ve program seçimi
Firmanın projesinin TÜBİTAK 1501 (Sanayi Ar-Ge Projeleri), 1507 (KOBİ Ar-Ge Başlangıç) veya 1707 (Siparişe Dayalı Ar-Ge) programlarından hangisine uygun olduğu titizlikle değerlendirilir. Yanlış program seçimi, teknik açıdan güçlü bir dosyanın bile elenme nedeni olabilir.
2. Literatür ve patent taraması
Projenin teknolojik özgünlüğü ulusal ve uluslararası veritabanlarında araştırılır; akademik dayanaklar ve yenilikçi yön tespit edilerek yazılı hâle getirilir.
3. AGY100 proje önerisi yazımı
İş paketleri, adam/ay oranları ve ticarileşme raporu hazırlanarak PRODİS sistemi üzerinden eksiksiz başvuru yapılır. Bütçe kalemi hataları, en sık ret gerekçelerinin başında gelir; bu aşamada detay belirleyicidir.
4. Hakem ziyareti simülasyonu
Dosya ön onay aldıktan sonra fabrikaya gelen akademisyen heyetinin sorularına karşı mühendislik ve yönetim ekibi simülasyon eğitimleriyle hazırlanır. Bilgi sahibi olmak tek başına yeterli değildir; doğru anlatabilmek şarttır.
5. Dönemsel raporlama (AGY300) ve destek ödemeleri
Proje süresince gerçekleşen harcamalar 6 aylık dönemler hâlinde YMM (Yeminli Mali Müşavir) denetimiyle raporlanır ve destek ödemeleri dönem raporlarının onayına göre yapılır. Bu aşamadaki aksaklıklar, destek ödemesinin gecikmesine ya da azalmasına yol açabilir.
Geleneksel üretim ile TÜBİTAK destekli Ar-Ge modeli karşılaştırması
Aşağıdaki tablo, Adana firmalarının mevcut üretim yaklaşımıyla TÜBİTAK destekli Ar-Ge modeli arasındaki temel farkları somutlaştırmaktadır.
| Kriter | Geleneksel Üretim Modeli | TÜBİTAK Destekli Ar-Ge Modeli |
|---|---|---|
| Risk Yönetimi | Geliştirme maliyetleri tamamen öz sermayeden karşılanır | Riskli geliştirme giderlerinin önemli bir kısmı TÜBİTAK hibesiyle desteklenir |
| Teknolojik Altyapı | Mevcut pazar standartları ve bilinen metotlar uygulanır | Yeni know-how ve literatür araştırmasıyla özgün bilgi birikimi oluşturulur |
| Rekabet Gücü | Fiyat ve miktar üzerinden rekabet edilir | Yüksek katma değerli, ihracat potansiyeli güçlü ürünlerle rekabet edilir |
| Kurumsal Hafıza | Projeler kayıt altına alınmadan deneme-yanılmayla ilerler | Sistemli raporlama ve hakem onaylarıyla kurumsal hafıza oluşur |
| Üniversite İş Birliği | Akademik kuruluşlarla bağlantı genellikle kurulmaz | Çukurova ve Alparslan Türkeş Üniversitesi iş birlikleri projenin teknik altyapısını güçlendirir |
TÜBİTAK TEYDEB programları ve güncel çağrı mevzuatı hakkında resmî bilgiye TÜBİTAK Sanayi Ar-Ge Destek Programları resmî sayfasından ulaşabilirsiniz.
Başvuru dosyasında sık yapılan hatalar
Adana'nın Ar-Ge potansiyeli büyüktür; ancak değerlendirme, dosyanın teknik içeriği kadar yazım dili ve bütçe kurgusu üzerinden de yapılır. Yerel firmalar teknik açıdan güçlü projeler üretse de başvuru dosyasının akademik dili, bütçe kurgusundaki standartlar ve PRODİS sistem gereklilikleri konusunda ciddi hatalar yapabiliyor. Bu da teknik açıdan güçlü projelerin ret almasına ya da bütçe kesintisiyle sonuçlanmasına neden olabiliyor.
Ankara merkezli operasyonumuzu Adana'nın sanayi dinamikleriyle birleştiren yaklaşımımızla, firmanızın proje dosyasını hem akademik hem de idari standartlarda hazırlıyor; hakem süreci dâhil tüm aşamalarda yanınızda oluyoruz. TÜBİTAK ve diğer Ar-Ge destek programlarına ilişkin hibe ve teşvik hizmetlerimizi inceleyerek firmanıza en uygun programı birlikte belirleyebiliriz.
Adana'daki Ar-Ge projenizi TÜBİTAK desteğiyle büyütmek için FIX Danışmanlık ekibine danışın.
Sık sorulan sorular
-
Adana'daki tekstil veya tarım makinesi firmaları TÜBİTAK'a başvurabilir mi?Evet. TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları sektör kısıtı uygulamaz.
Evet. TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları sektör kısıtı uygulamaz. Adana'nın güçlü olduğu tekstil, tarım makineleri, gıda işleme ve petrokimya alanlarındaki firmalar, firmaya özgü teknolojik kazanım içeren projeleriyle başvuru yapabilir.
-
Projede mutlaka üniversiteyle ortak olmak gerekiyor mu?Hayır, zorunlu değil.
Hayır, zorunlu değil. Ancak Çukurova veya Alparslan Türkeş Üniversitesi gibi bölgedeki akademik kurumlarla yürütülen ortak projeler, projenin teknik yetkinliğini güçlendirerek değerlendirmede olumlu görülebilir.
-
Başvurudan onaya kadar geçen süre ne kadar?Süre, program türüne ve çağrı takvimine göre değişir; değerlendirme hakem incelemesiyle ve…
Süre, program türüne ve çağrı takvimine göre değişir; değerlendirme hakem incelemesiyle ve gerekirse proje ziyaretiyle tamamlanır.
-
Proje reddedilirse ne olur?Ret gerekçeleri incelenerek proje revizyona tabi tutulabilir ve uygun bir sonraki çağrıda…
Ret gerekçeleri incelenerek proje revizyona tabi tutulabilir ve uygun bir sonraki çağrıda yeniden başvuru yapılabilir. Gerekçenin teknik mi yoksa idari mi olduğu, revizyonun kapsamını belirler; bu aşamada deneyimli bir danışmanlık desteği zaman kaybını ve yeniden ret riskini azaltabilir.
Ankara merkezli FIX Danışmanlık olarak Adana TÜBİTAK danışmanlığı sürecinin ön değerlendirmesinden dönem raporlarına kadar tüm başvuru ve takip aşamalarını yönetiyoruz. AOSB ve Çukurova bölgesindeki firmaların Ar-Ge projelerini teknik ve idari süreçlerde düzenli takip ediyor, her aşamada yanınızda oluyoruz.