Gündem Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı 4 dk okuma
Transatlantik Lojistikte Sezon Yoğunluğu Darbesi: Hapag-Lloyd'dan ABD Doğu Kıyısı ve Körfez Seferlerine Konteyner Başına 500 Dolarlık Ek Masraf!
Hazırlayan Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
Onaylayan Sertaç Öztürkcan, Kurucu Ortak
Küresel deniz taşımacılığında tırmanan navlun maliyetleri ve jeopolitik rota değişimleri Türk ihracatçısının lojistik faturasına yeni bir yük daha ekledi.
Dünyanın önde gelen konteyner hatlarından Hapag-Lloyd, Türkiye limanları çıkışlı olup Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Doğu Kıyısı ve Meksika Körfezi limanlarına yönelen tüm konteyner taşımaları için “Sezon Yoğunluğu Ek Ücreti” (Peak Season Surcharge – PSS) uygulamasını 12 Eylül 2026 tarihi itibarıyla süresiz olarak devreye aldı.
Yürürlüğe giren yeni tarifeyle birlikte, Türkiye çıkışlı 20 feet (TEU) konteyner başına 400 dolar, 40 feet (FEU) konteyner başına ise 500 dolar tutarında ilave lojistik maliyet faturalara yansıtılmaya başlandı. Düzenlemenin belirli bir ürün ayrımı gözetmeksizin tüm konteyner türlerini kapsaması ve ikinci bir duyuruya kadar süresiz geçerli kılınması, özellikle yılın son çeyreğindeki sipariş teslimatlarını gerçekleştiren ihracatçılarımız açısından operasyonel maliyet planlamasını zorlaştırıyor.
Mevcut navlunun üzerine binecek: Düşük katma değerli ve hacimli ürünlerde kâr marjı alarmı
Hapag-Lloyd tarafından getirilen ek sürşarjın teknik ayrıntıları ve ihracatçı üzerindeki finansal etkileri:
- Mevcut Ücretlerin Yerine Geçmiyor: 400 ve 500 dolarlık ek tutarlar ana deniz navlununun yerine geçmeyecek. Yakıt harcı (BAF), güvenlik harcı (ISPS), terminal elleçleme masrafları (THC) ve yerel liman giderlerine dokunulmaksızın faturanın üzerine net bir ilave kalem olarak eklenecek.
- Hacimli ve Ağır Sanayi Ürünlerine Çift Yönlü Baskı: Konteyner başına maktu (sabit) alınan ek maliyet, yükün birim değerine göre asimetrik bir baskı yaratıyor. Yüksek katma değerli teknoloji veya mücevherat sevkiyatlarında 500 dolarlık masraf tolere edilebilirken; mobilya, seramik, mermer, yapı malzemeleri, ambalaj, hazır giyim ve paketli gıda gibi hacimli ve düşük birim değerli ürünlerde kâr marjlarını doğrudan eritiyor.
- Domino Etkisi ve Diğer Hatların Olası Adımları: Hapag-Lloyd'un başlattığı bu uygulamanın MSC, Maersk ve CMA CGM gibi diğer küresel armatörlük devleri tarafından da takip edilme riski, Türkiye-ABD hattındaki ortalama taşıma maliyetlerini genel bir sıçrama dalgasıyla karşı karşıya bırakabilir.
Hapag-lloyd ABD doğu kıyısı & Körfez hattı ek maliyet tablosu (eylül 2026)
| Konteyner Tipi / Boyutu | Sezon Yoğunluğu Ek Ücreti (PSS) | Yürürlük Tarihi & Süre | Kapsam & Geçerlilik Alanı |
| 20 Feet Konteyner (TEU) | +400 ABD Doları | 12 Eylül 2026 / Süresiz | Türkiye Çıkışlı → ABD Doğu Kıyısı & Körfez |
| 40 Feet Konteyner (FEU) | +500 ABD Doları | 12 Eylül 2026 / Süresiz | Tüm Ürün Grupları (Genel Kargo, Standart) |
| Mevcut Yan Ücretler | BAF, THC, Güvenlik Hariç | Aynen Devam Ediyor | Ana Navlun Fiyatının Üzerine Eklenir |
| En Çok Etkilenen Sektörler | Mobilya, Gıda, Seramik, Tekstil | Birim Değeri Düşük, Hacimli | Kâr Marjında %3-7 Aralığında Aşınma Riski |
| Sektörel Belirsizlik | Bitiş Tarihi Açıklanmadı | İkinci Duyuruya Kadar | Yıl Sonu Teslimat Sözleşmelerinde Fiyat Revizyonu |
FIX yorumu: İhracatçı için ne anlama geliyor?
Değerlendiren Enes Ünal, İhracat ve İş Geliştirme Lideri
ABD pazarının İstanbul İhracatçı Birlikleri (İİB) verilerinde 463 milyon dolarla ilk sırada yer aldığı, Türkiye'nin ABD'ye genel ihracatının 10 milyar dolar sınırına dayandığı bir dönemde gelen konteyner başına 500 dolarlık bu ek fatura; önceki gündem yazılarımızda incelediğimiz “küresel navlunun 10 bin doları aşması”, “Kapıkule ve sınır kapılarındaki 70 saatlik TIR tıkanıklığı”, “Tersanelerimizin finansman darboğazı” ve “Çin'in ABD pazarında 29 milyar dolarlık fazla vermesi” analizlerimizle birlikte değerlendirildiğinde küresel tedarik zincirinde lojistik aktörlerinin maliyet baskılarını tek taraflı olarak üreticiye yansıttığı bir döneme girildiğini göstermektedir.
Yılın son çeyreğinde Noel, Şükran Günü ve “Black Friday” teslimatları için ABD limanlarına yük gönderen sanayicilerimizin rekabet gücünü koruması adına FIX Danışmanlık olarak 3 stratejik yol haritası sunuyoruz:
- ABD Depolama ve Lojistik Merkezleri İçin “Teşvik Robotu” Hibe Kalkanı: Konteyner başına eklenen 500 dolarlık sezon sürşarjlarından ve limanlardaki ardiye/demuraj masraflarından kaçınmanın en kalıcı yolu, ABD topraklarında konsolide depo veya sipariş karşılama (fulfillment) altyapısına sahip olmaktır. İhracatçılarımız, ABD'deki depo kirası, raf sistemleri ve yerel lojistik personeli giderlerini karşılamak adına içerideki Teşvik Robotu sistemini aktif çalıştırmalı; Ticaret Bakanlığının 5973 Sayılı Karar kapsamındaki Yurt Dışı Birim Kira Desteği (%50; hedef ülkede %70'e kadar), Küresel Tedarik Zinciri (KTZ) Hibeleri ve E-İhracat Depo/Fulfillment Desteklerini anlık filtreleyerek operasyonel masraflarını devlet eliyle sübvanse etmelidir.
- Konteyner Başına Ek Yüke Karşı 5 Milyar TL'lik Reeskont Kalkanı: Konteyner başına 500 dolara varan ek ücretler, özellikle ayda 20-50 konteyner çıkaran orta ve büyük ölçekli imalatçılarımız için aylık 10.000 ila 25.000 dolar arasında beklenmedik bir nakit çıkışı yaratmaktadır. Ticaret Bakanlığı ve TCMB'nin günlük limitini 5 milyar TL'ye çıkardığı yüzde 20 maliyetli ucuz İhracat Reeskont Kredileri, ihracatçılarımızın navlun ve lojistik avanslarını piyasadaki yüksek ticari kredi faizlerine (%45-50) takılmadan finanse etmesi için en ucuz işletme sermayesi (working capital) aracıdır.
- Teslim Şekli (Incoterms) Revizyonu ve ‘Navlun Eskalasyon Klozu’: DDP (Gümrük Vergileri Ödenmiş Teslim) veya CIF (Mal Bedeli, Sigorta ve Navlun) satış yapan ihracatçılarımız, armatörlerin tek taraflı getirdiği bu sürşarjı kendi marjlarından ödemek zorunda kalmaktadır. ABD'li alıcılarla yapılan mevcut ve yeni kontratlarda teslim şekilleri hızla FOB (Gemi Bordasında Teslim) veya FCA (Taşıyıcıya Masrafsız Teslim) modeline dönüştürülmeli; CIF satış zorunluysa sözleşmelere “beklenmeyen navlun sürşarjlarının alıcıya rücu edileceğine” dair eskalasyon maddeleri eklenmelidir.