İslam Ülkelerine İhracatta 41,5 Milyar Dolarlık Hacim
Ticaret Bakanlığı’nın İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkelerle ticari bağları derinleştirmek amacıyla 2024 yılında devreye aldığı “İİT Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi”, 2026 yılının ilk 7 ayında (ocak-temmuz) güçlü performansını sürdürdü. 57 üye ülkesiyle dünya nüfusunun dörtte birini ve küresel gelirin onda birini temsil eden İİT coğrafyasına Türkiye’nin ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla 345,7 milyon dolar artışla 41,5 milyar dolara ulaştı.
2026-2028 Orta Vadeli Program (OVP) hedefleri doğrultusunda, İslam ülkelerinin Türkiye’nin toplam ihracatı içerisindeki yüzde 27 olan payının 2028 yılına kadar yüzde 30’a çıkarılması amaçlanıyor.
21 Odak Ülkeye %20 İlave Destek ve 69,2 Milyar Dolarlık Ticaret Hacmi
Strateji kapsamında ihracatçıların Körfez’den Kuzey Afrika’ya, Güneydoğu Asya’dan Orta Asya’ya uzanan pazarlardaki rekabet gücü özel finansal ayrıcalıklarla tahkim ediliyor:
- 21 Birinci Faz Odak Ülke: Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, BAE, Cezayir, Endonezya, Fas, Fildişi Sahili, Katar, Kuveyt, Libya, Malezya, Mısır, Nijerya, Özbekistan, Pakistan, Senegal, Suudi Arabistan, Tunus, Ürdün ve Umman öncelikli pazarlar olarak belirlendi.
- +%20 İlave Devlet Desteği: 2026 yılı ihracatta hedef ülkeler listesinde de yer alan bu 21 ülkeye yönelik; yurt dışı marka tescili, tanıtım, fuar, TURQUALITY® ve sektörel ticaret heyeti harcamalarına yüzde 20 ilave hibe sağlanıyor.
- 7 Aylık Toplam Ticaret: Türkiye’nin İİT ülkeleriyle toplam dış ticaret hacmi 2013’teki 87,6 milyar dolar seviyesinden 2025’te 119,1 milyar dolara tırmanmıştı. 2026’nın ilk 7 ayında ise toplam ticaret hacmi yıllık %2,2 artarak 69,2 milyar dolara çıktı.
İhracat Artışında Mısır ve Libya Zirvede: Makineler ve Elektronik Lider
2026 yılının ocak-temmuz döneminde değer bazında en yüksek ihracat artışının kaydedildiği ülkeler ve öne çıkan sektörler şu şekilde sıralandı:
- En Çok Artış Gösteren Pazarlar:
- Mısır: 522,2 milyon dolar artışla 2,8 milyar dolara ulaştı.
- Libya: 438,5 milyon dolar artışla 2,2 milyar dolara yükseldi.
- Suriye: 296,8 milyon dolar artışla 2,1 milyar dolar oldu.
- Ürdün: 227,5 milyon dolar artışla 1,3 milyar dolara çıktı.
- Lider İhraç Kalemleri: İİT bölgesine en çok ihraç edilen fasıllar; makineler, mekanik cihazlar ve kazanlar, kıymetli/yarı kıymetli taşlar ve metaller ile elektrikli makine ve cihazlar oldu.
- İthalat Kalemleri: Bu ülkelerden yapılan ithalatta ise mineral yakıtlar/yağlar, kıymetli metaller ve bakır ürünleri ilk sıraları paylaştı.
Türkiye – İİT Ülkeleri Dış Ticaret Karnesi (Ocak – Temmuz 2026)
| Gösterge / Kategori | Gerçekleşen Değer | Dönemsel Değişim / Hedef | Öne Çıkan Ülke & Kalemler |
| Toplam İhracat (7 Ay) | 41,50 Milyar $ \vert{} +345,7 Milyon$ Artış | Mısır, BAE, Irak, Libya, Suriye | |
| Toplam Dış Ticaret Hacmi | 69,20 Milyar $ | +%2,2 Yıllık Büyüme | 57 Üye Ülke (Küresel Gelirin %10’u) |
| 2028 İhracat Payı Hedefi | %30 Pazar Payı | Mevcut Pay: %27 (OVP Hedefi) | 21 Odak Ülkede Yoğunlaşma |
| En Çok Artan İhracat Pazarı | Mısır (+522,2M$) | Toplam 2,8 Milyar $\vert{} Libya (2,2M$), Suriye (2,1M$), Ürdün (1,3M$) | |
| Öncü İhraç Sektörleri | Makine & Mekanik | Elektrik-Elektronik, Kıymetli Taş | Sanayi ve Teknoloji Yoğun Ürünler |
| Hedef Ülke Desteği | +%20 İlave Hibe | Standart Destek Üzerine Ek Puan | Marka, Tanıtım, Fuar, TURQUALITY® |
STA Ağı ve Stratejik Ulaştırma Koridorları
Türkiye’nin İİT üyesi Arnavutluk, BAE, Fas, Filistin, Katar, Malezya, Mısır ve Tunus ile yürürlükte olan Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA); Azerbaycan, İran, Özbekistan ve Pakistan ile Tercihli Ticaret Anlaşmaları (TTA) ihracatçının gümrüksüz/indirimli pazara girişini güvenceye alıyor. Lübnan ve Sudan STA’larının iç onay süreçleri sürerken; Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ile STA ve Pakistan TTA’sının genişletilmesi müzakereleri devam ediyor. Ticaret Bakanlığı ayrıca Kalkınma Yolu, Orta Koridor ve Hicaz Demiryolu projeleriyle lojistik entegrasyonu hızlandırıyor.
FIX YORUMU
İslam ülkelerine ihracatımızın 41,5 milyar dolara ulaşması ve OVP kapsamında hedeflenen %30’luk pazar payı vizyonu; bültenimizin önceki sayfalarında incelediğimiz “60 hedef ülkeye yapılan 94 milyar dolarlık ihracat rekoru”, “elektrik-elektronik sektörümüzün 9,1 milyar dolarlık zirvesi” ve “küresel navlun krizinde yakın coğrafyaların stratejik önemi” analizlerimizle tam bir “bölgesel pazar tahkimi ve katma değer kalkanı” oluşturmaktadır.
21 odak ülkede sunulan +%20 ilave destek avantajını yakalamak ve Orta Doğu-Kuzey Afrika-Güneydoğu Asya hattında kalıcı olmak isteyen firmalarımıza FIX Danışmanlık olarak 3 stratejik yol haritası sunuyoruz:
- 21 Odak Ülkede +%20 İlave Hibeyi “Teşvik Robotu” ile Nakde Dönüştürmek: Ticaret Bakanlığı, belirlenen 21 odak İslam ülkesine yönelik marka tescil, fuar katılımı, tanıtım ve heyet organizasyonlarında standart devlet desteklerine +20 puan ilave hibe sağlamaktadır. İhracatçılarımız, bütçelerini maksimum düzeyde devlet eliyle finanse etmek adına içerideki Teşvik Robotu sistemini aktif çalıştırmalı; Pazara Giriş Projesi Desteği, Yurt Dışı Marka Tescil Hibeleri ve TURQUALITY® / Marka Destek Programı başvurularını anlık filtreleyerek eksiksiz tamamlamalıdır.
- Reeskont Kredileri ile Bölgesel Ticarette Likidite Koruması: Makine, mekanik aksam ve elektrik-elektronik gibi yüksek tutarlı siparişlerde ham madde alımı ve vadeli satış finansmanı kritik önem taşır. Ticaret Bakanlığı ve TCMB’nin günlük limitini 5 milyar TL’ye çıkardığı yüzde 20 maliyetli ucuz İhracat Reeskont Kredileri, sanayicilerimizin yüksek faiz ortamında işletme sermayesini (working capital) fonlaması için en güvenli finansman aracıdır.
- STA Ağı, E-İhracat ve Kalkınma Yolu Lojistik Koridoru: BAE, Mısır, Katar ve Malezya ile yürürlükteki STA avantajları ile Irak üzerinden Körfez’e açılan Kalkınma Yolu projesi, Türk ihracatçısı için eşsiz bir lojistik koridor sunmaktadır. Firmalarımız, bölgede kalıcı dağıtım ağı ve depo kurmak adına Ticaret Bakanlığı’nın sunduğu %75’e varan E-İhracat Konsorsiyumu, Yurtdışı Depo/Dağıtım Ağı Hibeleri ve UR-GE Proje Desteklerini devreye almalıdır.
