Yeşil pasaport ihracat şartları, son yıllarda ihracatçıların gündeminde giderek daha fazla yer bulan bir konu hâline gelmiştir. Türk ihracatçılar için tanınan bu ayrıcalıklı seyahat belgesi, yoğun uluslararası iş trafiği yürüten firmaların sahipleri ve ortakları açısından ciddi bir kolaylık sağlamaktadır. Bu yazıda başvuruya esas olan 5 temel kriteri, gerekli belgeleri ve süreci adım adım ele alıyoruz.
İlgili hizmet: ihracat danışmanlığı →
Yeşil Pasaport İhracat Şartları: 5 Temel Kriter
Ticaret Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı’nın ortak düzenlemesiyle belirlenen kriterler gerçek kişi ihracatçıları kapsamaktadır. Bir şirketin tüzel kişiliği değil, o şirketteki gerçek kişi ortak ya da sahip başvuru yapabilmektedir. Karşılanması gereken 5 temel kriter şunlardır:
- Sürekli ihracat: Son 3 takvim yılının en az 1 yılında fiilî ihracat gerçekleştirilmiş olmalıdır.
- FOB ihracat bedeli: İlgili takvim yılında gerçekleştirilen ihracatın yıllık FOB tutarı 250.000 ABD Doları veya üzerinde olmalıdır.
- İhracatçı kimlik belgesi: Başvuru sahibinin geçerli bir İhracatçı Kimlik Belgesi’ne (İKB) sahip olması zorunludur.
- İhracatçı Birlikleri üyeliği: Başvuru sahibinin bağlı olduğu ihracatçı birliğine kayıtlı ve aktif üye olması gerekmektedir.
- Sigorta yükümlülüğü: Başvuru anında geçerliliğini koruyan yurt dışı sağlık ve kaza sigortası poliçesi ibraz edilmelidir.
Bu kriterlerin tamamını aynı anda karşılayan başvuru sahipleri, Dışişleri Bakanlığı’na yönlendirilen süreç üzerinden işlemlerini başlatabilir.
Başvuruda İstenen Belgeler
Kriterleri karşıladığını belgeleyen ihracatçının sunması gereken evrak listesi aşağıdaki gibidir:
- Bağlı olunan İhracatçı Birliği’nden alınan ve FOB ihracat bedelini gösteren onaylı yazı
- Geçerli İhracatçı Kimlik Belgesi (İKB) fotokopisi
- Ticaret Sicil Gazetesi ve şirketteki ortaklık/pay durumunu gösteren belge
- Geçerli yurt dışı sağlık ve kaza sigortası poliçesi
- Nüfus cüzdanı fotokopisi ve biometrik fotoğraf
- Dışişleri Bakanlığı tarafından talep edilen başvuru formu
Adım Adım Başvuru Süreci
Başvuru, birden fazla kurumu kapsayan doğrusal bir süreç izlemektedir. Aşağıdaki tablo bu aşamaları özetlemektedir:
| Adım | Sorumlu Kurum | Yapılacak İşlem | Tahmini Süre |
|---|---|---|---|
| 1 | İhracatçı Birliği | FOB ihracat bedelini doğrulayan onaylı yazının alınması | 3–5 iş günü |
| 2 | Başvuru sahibi | Belge paketinin hazırlanması ve sigorta poliçesinin temin edilmesi | 2–3 iş günü |
| 3 | Dışişleri Bakanlığı Pasaport Birimi | Evrakların fiziki teslimi ve ön değerlendirme | 1 iş günü |
| 4 | Ticaret Bakanlığı (doğrulama) | İhracat verilerinin ve birlik üyeliğinin teyidi | 5–10 iş günü |
| 5 | Dışişleri Bakanlığı | Pasaport üretimi ve teslim | 5–7 iş günü |
Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Uygulamada başvuruların önemli bir kısmı eksik ya da hatalı evrak nedeniyle geri dönmektedir. Süreç tamamlanmadan dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
- FOB bedeli hesabı: Sadece direkt ihracat değil, bağlı şirket üzerinden gerçekleştirilen ihracatlar da birlik yazısında ayrı tutulmalı; toplamdaki tutarın hangi tüzel kişiliğe ait olduğu netleştirilmelidir.
- Sigorta poliçesi geçerlilik tarihi: Poliçe, başvuru tarihi itibarıyla aktif olmalı; onay süresinin uzayabileceği göz önünde bulundurularak en az 6 aylık kapsam önerilmektedir.
- Ortaklık oranı: Şirketteki pay oranı ilgili belgede açıkça yer almalıdır; düşük oranlı ve nominal ortaklıklar kabul görmeyebilir.
- Birden fazla şirkette ortaklık: Birden fazla ihracat firmasında ortak olan kişiler, hangi şirketin ihracatı üzerinden başvuracağını önceden belirlemelidir.
Yeşil Pasaport Kapsam Dışı Durumlar
Aşağıdaki durumlar başvuru reddine ya da pasaport iptaline yol açabilmektedir: ticaret sicilinden silinmiş ya da faaliyeti askıya alınmış şirket ortaklığı, ihracat birliğinden ihraç ya da askıya alınma ve belirtilen FOB eşiğinin yeni hesaplamada tutturulamaması. Geçerliliği biten yeşil pasaportun yenilenmesi için aynı kriterler yeniden değerlendirilmektedir.
Güncel mevzuatı ve başvuru formlarını takip etmek için ticaret.gov.tr adresini düzenli olarak kontrol etmenizi öneririz.
Yeşil pasaport başvurusunu yürütürken aynı anda ihracat ve iş geliştirme hizmetimiz kapsamında pazar geliştirme stratejileri üretebilir, ihracat hacminizi artırarak hem bu eşiği kalıcı biçimde korumanızı hem de yeni pazarlara sistematik şekilde girmenizi destekleyebiliriz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeşil pasaport ihracat şartlarını hangi yıl için sağlamam gerekiyor?
Başvuru yapılan yıldan geriye dönük son 3 takvim yılının en az birisinde FOB eşiğini karşılamanız yeterlidir. Yani 2026 yılında başvuruyorsanız 2023, 2024 veya 2025 yıllarından birinde 250.000 USD FOB koşulunu yerine getirmiş olmanız gerekir.
Tüzel kişi (şirket) adına yeşil pasaport alınabilir mi?
Hayır. Yeşil pasaport yalnızca gerçek kişilere verilmektedir. Şirket adına değil, şirkette ortak veya sahip konumundaki gerçek kişi adına başvuru yapılır. Birden fazla ortağın ayrı ayrı başvurma hakkı olabilir.
FOB ihracat bedeli nasıl hesaplanır ve belgelenir?
FOB bedeli, gümrük istatistiklerine dayanan ve birlik tarafından onaylanan resmi ihracat verisi üzerinden hesaplanır. İhracatçı Birliği, üyelerinin gümrük beyanname verilerine göre bu tutarı doğrulayan onaylı bir yazı düzenler.
Yeşil pasaport ne kadar süre geçerlidir ve yenilenebilir mi?
İhracatçılara verilen yeşil pasaportlar genellikle 3 yıl geçerlidir. Süre dolmadan önce aynı kriterler yeniden değerlendirilerek yenileme başvurusu yapılabilir. Kriterlerin karşılanmaması hâlinde yenileme talepleri reddedilebilmektedir.
Ankara merkezli FIX Danışmanlık olarak bu sürecin başvuru ve takibini yapıyoruz; ihracat belgelerinizin hazırlanmasından birlik yazısının alınmasına kadar her aşamada yanınızdayız. Başvuru öncesinde durumunuzu değerlendirmek isterseniz bizimle iletişime geçin.
