Avrupa ve Doğu Kapılarında Lojistik Kilit: 70 Saatlik TIR Kuyrukları ve Macaristan Kotası İhracat Sermayesini Tehdit Ediyor!

İhracat yükü sınırı aşamıyor!

Türkiye'nin batıda Avrupa'ya, doğuda ise Orta Doğu ve Orta Asya'ya açılan gümrük kapılarında geçiş süreleri rekor seviyelere tırmanırken, sınır boylarında oluşan kilometrelerce uzunluktaki TIR kuyrukları hem ihracat sevkiyatlarını kilitledi hem de ithalat tedarik zincirini kopma noktasına getirdi.

Darboğazın merkez üssü, Avrupa ticaretinin ana arteri olan Kapıkule Sınır Kapısı oldu. Bulgaristan tarafındaki Kapitan Andreevo Sınır Kapısı'nda başlatılan peron genişletme ve altyapı yenileme çalışmaları nedeniyle Kapıkule'nin çıkış kapasitesi yaklaşık yarı yarıya düştü. Normal şartlarda günlük 1.500 araca ulaşan çıkış kapasitesinin daralması üzerine alternatif güzergâh olan Hamzabeyli Sınır Kapısı'na yönelen filolar, sınırda 20 kilometreyi aşan TIR kuyruklarına neden oldu.

500 metrelik sınır 70 saatte aşılıyor: İthalat dönüş yükleri kaçıyor

Sınır kapılarında yaşanan krizin operasyonel ve ticari boyutları giderek ağırlaşıyor:

• 3 Günü Aşan Beklemeler: Sektör temsilcilerinin aktardığı verilere göre, Türkiye ile Bulgaristan arasındaki yaklaşık 500 metrelik tampon bölgeyi geçmek isteyen ihracat araçları neredeyse 70 saat (yaklaşık 3 gün) sıra beklemek zorunda kalıyor.
• Tedarik Zincirinde Çift Yönlü Darbe: Sınırda günlerce bekleyen araçlar zamanında teslimat yapamadığı gibi, Avrupa'daki fabrika ve depolardan alacakları ithalat dönüş yüklerini de kaçırıyor. Dönüşlerin gecikmesi, Türkiye'de fabrikasında üretimini tamamlayıp hammadde veya araç bekleyen yerli sanayici açısından ciddi bir araç kıtlığına ve navlun maliyet artışına yol açıyor.
• UTİKAD Başkanı Bilgehan Engin: Sınır kapılarındaki beklemelerin tüm operasyonel dengeleri bozduğunu vurgulayan UTİKAD Başkanı Bilgehan Engin, Bulgaristan tarafındaki inşaat çalışmalarının net bir bitiş takvimi bulunmadığını ve bu aksamanın aylarca sürebileceği uyarısında bulundu.

Macaristan kotası tükeniyor, doğu sınırlarında 5 bin araçlık kuyruk

Fiziki altyapı yetersizliklerine, uluslararası karayolu taşımacılığının kronik transit kota krizleri ve doğu kapılarındaki yığılmalar eklendi:

• Macaristan Geçiş Belgelerinde Ekim Alarmı: Orta ve Batı Avrupa'ya açılan en kritik transit hat olan Macaristan için Türkiye'ye tahsis edilen yıllık 145 bin adetlik transit geçiş belgesi tükenme eşiğine geldi. Mevcut kullanım hızıyla kotaların en geç ekim ayı ortasında tamamen biteceği hesaplanırken, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ek kota girişimlerinden ivedi sonuç alınamaması hâlinde Avrupa sevkiyatlarının durma noktasına gelebileceği belirtiliyor.
• Doğu Kapıları da Kilit: Kriz yalnızca batı kapılarıyla sınırlı kalmadı. İran'a açılan Gürbulak, Azerbaycan kapısı Dilucu ve Suriye geçiş noktası Cilvegözü'nde de benzer yığılmalar yaşanıyor.
• UND Başkanı Şerafettin Aras: Gürbulak-Bazergan hattında UND girişimleriyle sağlanan %30 kapasite artışına rağmen sınırda halen 5 bini aşkın aracın kontak kapatmış beklediğini vurgulayan Şerafettin Aras, tablonun bir milli servet kaybına dönüştüğünü belirterek şu tespitte bulundu:“Burada yalnızca dorseler ve çekiciler beklemiyor; Türkiye'nin ihracat sermayesi, sanayicimizin emeği ve dış ticaret hacmimiz bekliyor. Binlerce özmal aracımızın günlerce sınır boylarında beklemesi rekabet kabiliyetimizi baltalıyor. İhracatçımız, alın teriyle ürettiği malın müşteriye ne zaman varacağını bilemediği bir belirsizliğe mahkûm edilemez.”

Sınır kapıları ve transit koridorlar kriz karnesi (2026)