İhracat
Ar-Ge Merkezi Listesi | Bakanlık Onaylı Merkezler ve 5 Adımlık Başvuru Rehberi
Hazırlayan Başak Yüksel, Proje ve TURQUALITY® Uzmanı
Onaylayan Ahmet Ersoy, Kurucu Ortak
- İlgili hizmet Ar-Ge ve Tasarım Merkezi Danışmanlığı
- Konunun temeli Ar-Ge nedir?
İçindekiler6 bölüm

Ar-Ge merkezi listesi, 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanan ve yıllık bazda güncellenen resmî merkezlerin tümünü kapsar. Bu listeye girmek, firmaya salt bir unvan değil; vergi avantajından SGK desteğine, TÜBİTAK proje hibelerine kadar uzanan somut kazanımlar zinciri getirir.

Ar-Ge merkezi listesi: Hangi kriterler belirleyici?
Bakanlık onayı için aranan asgari personel eşiği bugün tüm sektörlerde 15 TZE'dir. Temel eşik koşulları şunlardır:
- Tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısı: En az 15 tam zaman eşdeğer (TZE) Ar-Ge personeli.
- Fiziksel alan: Ar-Ge faaliyetlerinin yürütüleceği ayrı ve tanımlanmış bir mekan; proje laboratuvarları ve Ar-Ge ofisi bu alanda yer almalı.
- Ar-Ge faaliyetinin belgelenebilirliği: Proje bazlı çalışma planları, iş paketleri ve çıktı raporları.
- Kurumsal yönetim altyapısı: Ar-Ge yöneticisi ataması, iç denetim ve raporlama mekanizmaları.
Bu kriterlerin tamamını karşılayan firma, başvuru dosyasını hazırlayarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına iletir. Bakanlık, dosyayı teknik heyet aracılığıyla değerlendirir ve uygun bulunması hâlinde şirketi resmî listeye ekler.
Türkiye'de Ar-Ge merkezi sayısı ve sektörel dağılım
Güncel ve tam listeye sanayi.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Ar-Ge merkezi başvurusu: 5 temel adım
Başvuru süreci doğru yönetildiğinde öngörülebilir bir takvime oturur. Aşağıdaki 5 adım, başarılı dosyaların ortak paydaşlarını özetler:
- Ön fizibilite ve kriter uyum analizi: Mevcut personel sayısı, harcama düzeyi ve fiziksel altyapının kriter eşiklerine uygunluğunu doğrulayın; eksikler varsa tamamlayın.
- Proje portföyünün oluşturulması: Ar-Ge merkezinde yürütülecek projeleri iş paketleri, hedefler ve çıktılarla tanımlayın; bu portföy dosyanın teknik özünü oluşturur.
- Belge paketinin hazırlanması: Şirket tescil belgeleri, personel listesi ve nitelikleri, alan planı, yönetici atama kararı ve harcama tabloları eksiksiz derlenir.
- Başvurunun Bakanlık sistemine iletilmesi: Dosya, Bakanlığın e-devlet altyapısı üzerinden ilgili birime iletilir; eksik belge bildirimleri takip edilir.
- Teknik heyet ziyareti ve onay süreci: Bakanlık heyeti fiziksel inceleme gerçekleştirir; sunumlar yapılır, sorular yanıtlanır. Onay sonrasında merkez resmî listeye eklenir.
Ar-Ge merkezi statüsünün sağladığı vergi ve SGK avantajları
Listeye giren firmalar, 5746 sayılı Kanun kapsamında aşağıdaki teşviklerden yararlanır:
- Kurumlar vergisi indirimi: Nitelikli Ar-Ge harcamalarının %100'ü matrahtan düşülür.
- Gelir vergisi stopaj teşviki: Ar-Ge ve destek personelinin ücretlerine yönelik stopaj muafiyeti uygulanır.
- SGK işveren payı desteği: Ar-Ge personelinin sosyal güvenlik işveren payının yarısı Bakanlık tarafından karşılanır.
- Gümrük vergisi muafiyeti: Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılan araç-gereç ve sarf malzemeleri için gümrük vergisinden muafiyet.
- TÜBİTAK TEYDEB programlarına öncelikli erişim: Merkez statüsündeki firmalar, 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri ve benzeri programlarda daha güçlü bir proje altyapısıyla başvurur.
Bu avantajların toplamı, orta ölçekli bir firmada yıllık işgücü maliyetinin önemli bir bölümünü dengeleyebilir. Dolayısıyla Ar-Ge merkezi yatırımının geri dönüş süresi, sağlanan teşviklerle ciddi ölçüde kısalır.
TÜBİTAK desteğiyle Ar-Ge merkezini güçlendirmek
Bakanlık onaylı Ar-Ge merkezi kurmak, TÜBİTAK proje başvurularında kurumsal altyapı güçlü olduğu için hakemler nezdinde önemli bir artı oluşturur. Proje dosyasının SMART hedefler, özgün değer analizi ve hakem simülasyonuyla hazırlanması, ret riskini belirgin biçimde düşürür.
FIX Danışmanlık olarak TÜBİTAK başvuru süreçlerini uçtan uca yönetiyoruz: PRODİS veri girişinden AGY100-300 teknik raporlamaya, hakem ziyareti hazırlığından mali raporlamaya kadar her aşamada yanınızdayız. TÜBİTAK Danışmanlığı hizmetimiz hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
-
Ar-Ge merkezi listesine nasıl ulaşabilirim?Bakanlık tarafından yayımlanan güncel liste, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının resmî web sitesi…
Bakanlık tarafından yayımlanan güncel liste, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının resmî web sitesi olan sanayi.gov.tr üzerinden kamuya açık şekilde erişilebilir durumdadır. Liste düzenli aralıklarla güncellenir.
-
Kaç personelle Ar-Ge merkezi kurulabilir?Asgari personel eşiği, sektör ayrımı olmaksızın 15 tam zaman eşdeğer (TZE) Ar-Ge çalışanıdır.
Asgari personel eşiği, sektör ayrımı olmaksızın 15 tam zaman eşdeğer (TZE) Ar-Ge çalışanıdır. Tasarım merkezlerinde eşik 10 TZE tasarım personelidir.
-
Ar-Ge merkezi olmadan TÜBİTAK 1501 başvurusu yapılabilir mi?Evet, TÜBİTAK 1501 programına Ar-Ge merkezi statüsü zorunlu değildir.
Evet, TÜBİTAK 1501 programına Ar-Ge merkezi statüsü zorunlu değildir. Ancak merkez statüsü, başvuru dosyasının kurumsal altyapı kriterlerini karşılama açısından güçlü bir dayanak oluşturur ve proje bütçesi planlamasını kolaylaştırır.
-
Başvuru sürecinde en sık yapılan hata nedir?En yaygın hata, proje portföyünün iş paketleri ve ölçülebilir çıktılarla tanımlanmaması ve…
En yaygın hata, proje portföyünün iş paketleri ve ölçülebilir çıktılarla tanımlanmaması ve personelin TZE hesaplamalarının eksik belgelenmesidir. Bu eksiklikler teknik heyet ziyaretinde ciddi soru işaretleri doğurur.
Ankara merkezli FIX Danışmanlık olarak Ar-Ge merkezi başvuru dosyasının hazırlanmasından Bakanlık teknik heyet sürecine, TÜBİTAK proje başvurularından raporlama aşamasına kadar tüm süreci sizin adınıza yönetiyoruz. Firmacınızın Ar-Ge altyapısını kalıcı bir rekabet avantajına dönüştürmek için iletişime geçin.